Yönetmen Hüseyin Karabey: “Hakikat hiç beklemediğiniz bir anda karşınıza çıkar”
37. Ankara Film Festivali kapsamında gösterilen “Hakikatin Ölümü” filminin yönetmeni Hüseyin Karabey, ANKA Haber Ajansı’na konuştu. Türkiye’nin 1990’lı yıllarda yaşadığı karanlık dönemi sinemaya taşıyan Karabey, “Çok şey yaşıyoruz, çok hızlı yaşıyoruz ve unutuyoruz. Unuttukça yenilerini yaşıyoruz ve aynı yöntemler kullanılıyor” dedi.

Haber: Hilal Solmaz
(ANKARA) - 37. Ankara Film Festivali kapsamında gösterilen “Hakikatin Ölümü” filminin yönetmeni Hüseyin Karabey, ANKA Haber Ajansı’na konuştu. Türkiye’nin 1990’lı yıllarda yaşadığı karanlık dönemi sinemaya taşıyan Karabey, “Çok şey yaşıyoruz, çok hızlı yaşıyoruz ve unutuyoruz. Unuttukça yenilerini yaşıyoruz ve aynı yöntemler kullanılıyor” dedi.
37. Ankara Film Festivali’nde sinemaseverlerle buluşan yönetmen Hüseyin Karabey’in “Hakikatin Ölümü” filmi, Türkiye’nin yakın tarihinde iz bırakan 1990’lı yılları yeniden gündeme taşıdı. Hasan Öztoprak’ın aynı adlı romanından sinemaya uyarlanan, başrollerini Mehmet Günsür ve Mert Fırat’ın paylaştığı film, geçmişin karanlık olaylarını bireysel vicdan, toplumsal hafıza ve hakikatle yüzleşme üzerinden sorguluyor.
63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Mehmet Günsür ve Mert Fırat’a En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandıran filmin ekibi, 37. Ankara Film Festivali’ndeki gösteriminin ardından da izleyicilerle buluştu.
ANKA Haber Ajansı’na konuşan yönetmen Hüseyin Karabey, filmin ortaya çıkış sürecini, 1990’lı yıllara ilişkin tanıklıklarını, sinemanın geçmişle yüzleşmedeki rolünü ve genç kuşaklara deneyim aktarmanın önemini anlattı.
“ÇOK ŞEY YAŞIYORUZ, ÇOK HIZLI YAŞIYORUZ VE UNUTUYORUZ”
Türkiye’nin yakın tarihinde yaşanan toplumsal travmaların yeterince sorgulanmadığını belirten Karabey, unutmanın benzer olayların tekrar yaşanmasına zemin hazırladığını söyledi.
Karabey, 1980’lerin sonundan itibaren Türkiye’de yaşanan toplumsal ve siyasal gelişmelere hem tanıklık ettiğini hem de zaman zaman bunlardan doğrudan etkilendiğini anlatarak, bu deneyimlerin belgesellerine ve uzun metrajlı filmlerine yansıdığını söyledi.
“Hakikatin Ölümü”nün merkezinde vicdan kavramının bulunduğunu vurgulayan Karabey, şöyle konuştu:
“Biz vicdanımızı, sorgulamayı ne zaman kaybettik? Niye her şeyi siyah beyaz görüyoruz? Ötekileştirdiklerimizi de siyah beyaz görüyoruz. Halbuki hepimizin ortak bir noktası var, vicdan. Vicdan bir yerde kırılıyor. O kırıldığı an artık toparlamak mümkün olmuyor. İnsanların istemedikleri, hayal etmedikleri kadar kötülükleri yaşatmaları mümkün oluyor.”
Hakikatin er ya da geç ortaya çıkacağına inandığını belirten Karabey, filmin temel meselesini ise geçmişte yaşananlarla yüzleşmek olarak tanımladı.
"TÜRKİYE'NİN EN KARANLIK DÖNEMLERİNDEN BİRİ"
Karabey, 1990’lı yılların bir kesim tarafından özgürlüklerin genişlediği, başka bir kesim tarafından ise baskı ve şiddetin yoğunlaştığı bir dönem olarak hatırlandığının sorulması üzerine Karabey, bu yılları Türkiye’nin en karanlık dönemlerinden biri olarak değerlendirdi.
“90’lı yıllar korkunçtu. Ben o dönemde 20’li yaşlarımdaydım ve her aşamasına tanıklık ettim ne yazık ki. Asla unutmamamız gereken yıllardı” diyen Karabey, 12 Eylül 1980 darbesinin toplumsal etkilerinin bugün tartışılabildiğini ancak 1990’lı yıllarda yaşananlarla yeterince yüzleşilmediğini belirtti.
Karabey, “Türkiye’de bazı şeyleri konuşma cesaretini bulduk. Mesela 12 Eylül darbesi konuşuluyor. İstediğimiz düzeyde olmasa da konuşuldu. Ama 90’lı yıllarda yaşananlar konuşulamadı. Sayısal olarak da nicelik olarak da nitelik olarak da yaşananlar 12 Eylül’ün katbekat ötesindeydi” dedi.
Karabey, bu dönemde yaşanan zorunlu göçlere, faili meçhul cinayetlere, köylerin yakılıp yıkılmasına ve cezaevlerindeki hak ihlallerine işaret ederek, söz konusu yılların toplum üzerinde derin izler bıraktığını dile getirdi ve “Bu bizim belki toplum olarak sindirilmemize sebep oldu. Ama biz yaşananları unutmadık. Hakikat hiç beklemediğiniz bir anda karşınıza çıkar. İnanıyorum buna. Benim çabam aslında o yıllarla bu şekilde yüzleşmek” ifadelerini kullandı.
“GEÇMİŞİ BİLMEK BUGÜNÜ BİR ANDA DEĞİŞTİRMEYECEK AMA KARARLARIMIZI ETKİLEYECEK”
Filmleriyle yalnızca geçmişe tanıklık etmek değil, yaşananları yeni kuşaklara aktarmak istediğini söyleyen Karabey, 12 Eylül darbesinin kuşaklar arasındaki iletişimi ve toplumsal dayanışmayı da zayıflattığını savundu.
Karabey, darbenin kültürel ve sosyal yaşamda önemli kopuşlara neden olduğunu belirterek, “Kuşaklar birbiriyle buluşamamaya başladı. Usta-çırak ilişkisi kalmadı. Deneyimli insanların deneyimlerini paylaşabilecekleri ortamlarımız kalmadı” dedi.
Toplumun farklı kesimleri arasındaki iletişimin de azaldığını ifade eden yönetmen, geçmişin bilinmemesinin aynı yanlışların tekrarlanmasına neden olabileceğini vurguladı.
Karabey, “Eğer babanın, amcanın, abinin başına gelenleri üniversite okurken bilmezsen aynı üniversiteye gittiğinde senin de başına aynı şeyler gelebilir” sözleriyle deneyim aktarımının önemine dikkati çekti.
Kendisinin de sinema aracılığıyla bu aktarımı sürdürmek istediğini belirten Karabey, “En önemli sorumluluğum bildiğimi, deneyimlediğimi paylaşmak. Geçmişi bilmek bugünü birdenbire değiştirmeyecek ama yeri geldiğinde bireyin kararını etkileyecek, bundan eminim” diye konuştu.
“SEYİRCİNİN DOĞRU SORULARI SORMASINI ISTİYORUM”
“Hakikatin Ölümü”nde izleyiciyi yalnızca bir olayın tanığı olarak konumlandırmadığını belirten Karabey, seyircinin yaşananları sorgulamasını ve kendi vicdanıyla hesaplaşmasını amaçladığını söyledi.
Filmde bazı olayların hemen açıklığa kavuşmamasının bilinçli bir tercih olduğunu anlatan yönetmen, seyircinin merakının giderek bir sorgulamaya dönüşmesini istediğini ifade etti.
Karabey, “Benim anlayışımdaki sanat, doğru soruları sordurabilmek. Seyircime çok güveniyorum. Onun entelektüel birikimine, hayata bakışına, deneyimlerine çok güveniyorum. Çünkü çok insani bir değerden bahsediyoruz, vicdandan” dedi.
Doğru bir hikâyenin farklı yaşlardan ve eğitim düzeylerinden izleyicilerle ilişki kurabileceğini söyleyen Karabey, festival gösterimlerinin ardından aldığı geri dönüşlerin bu düşüncesini güçlendirdiğini belirtti.
“MEHMET GÜNSÜR VE MERT FIRAT’I ROMANI OKURKEN DÜŞÜNDÜM”
Filmin başrollerini paylaşan Mehmet Günsür ve Mert Fırat’ın Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü birlikte kazanmasına da değinen Karabey, iki oyuncuyu romanı ilk okuduğu dönemde düşündüğünü anlattı.
Romanla yaklaşık altı-yedi yıl önce tanıştığını belirten yönetmen, “İlk okuduğumda aklıma geldi zaten. Dedim ki Timuçin Mehmet olmalı, Feridun da Mert olmalı. Tabii bundan haberleri yoktu o dönem” dedi.
Daha sonra romanın yazarı Hasan Öztoprak ile görüşerek kitabı sinemaya uyarlamak istediğini söylediğini anlatan Karabey, oyunculara da romanı okumalarını önerdiğini belirtti.
Karabey, “Mert’e ‘Sen Feridun olacaksın’ dedim. ‘Biliyordum’ dedi. Mehmet de aynı şekilde Timuçin karakterini benimsedi. Sağ olsunlar, onlar da benim gördüğüm açıdan yakaladılar kitabın önemini. Oyunculuk anlamında ne kadar hassas ve kıymetli bir iş yapabileceklerinin sorumluluğunu sonuna kadar yerine getirdiler” ifadelerini kullandı.
“SALONDAKI İZLEYİCILERİN YÜZDE 80’I GENÇTİ”
Ankara Film Festivali’ndeki gösterimin kendisi için ayrı bir önem taşıdığını belirten Karabey, salondaki genç izleyici yoğunluğunun kendisini heyecanlandırdığını söyledi.
“Dün Ankara’da çok güzel bir şey oldu. Sinemanın yüzde 80’i gençti, 30 yaşın altındaydı. İşte dedim tamam, ben ilk adımımı attım. Çok dikkatlilerdi. Sohbeti de sonuna kadar dinlediler. Çok heyecan vericiydi” diyen Karabey, Ankara seyircisinin sinemaya ilgisinden de övgüyle söz etti.
Yönetmen, gençlerin geçmişte yaşananlara ilgi göstermesinin, filmin temel amaçlarından biri olan kuşaklar arası deneyim aktarımı açısından önemli olduğunu ifade etti.
“HAKİKATIN ÖLÜMÜ”NÜN FESTİVAL YOLCULUĞU SÜRECEK
Antalya ve Ankara Film Festivallerinin ardından filmin uluslararası festivallerde gösterilmesinin planlandığını belirten Karabey, Nürnberg, Sofya ve Los Angeles'taki festivallerle ilgili gelişmeleri takip ettiklerini söyledi.
Filmin mart-nisan aylarına kadar festival gösterimlerini sürdürmesini hedeflediklerini anlatan Karabey, Türkiye'de vizyon için ise 2027 yılının mart ayının ikinci yarısını planladıklarını belirtti.
Karabey, “Hakikatin Ölümü” ile yalnızca geçmişte yaşananları hatırlatmayı değil, bugünün seyircisini de kendi vicdanı ve toplumsal sorumluluğu üzerine düşünmeye davet etmeyi amaçladığını vurguladı.