Sosyal Etkinlikler Politika Belgesi

SOSYAL ETKİNLİKLER POLİTİKA BELGESİ

Sosyal Etkinlikler Politika Belgesi, okul öncesinden liseye kadar her kademede sosyal etkinliklerin hangi başlıklarda, hangi esaslara bağlı olarak, hangi içerikte ve hangi yöntemle yapılacağını belirleyen bir üst politika metnidir. Bu şekliyle de, aynı bakış açısıyla hazırlanan diğer metinlerden farklı değildir: yerelin özgünlüklerini yok sayarak tüm kararların merkezden alınan, öğretmenlere ve öğrencilere özerk alan bırakmayan bir bakış açısıyla hazırlanmıştır.

BELİRLENMİŞ ÖZNE

Politika belgesinde öğrencinin sosyal etkinliklerin “öznesi” olacağı ifade ediliyor . Ancak politika belgesi, örnek etkinlikler, kılavuz ve izleme süreçleri bizlere öğrencinin kendisinin bir özne olabilmesinden ziyade belirlenmiş bir özneye dönüştürülme çabasıdır.

Politika belgesi ve iliştirilmiş metinler; 5 tema, 5 ana hedef, 26 alt hedef, 160 örnek etkinlik, 8’i zorunlu olmak üzere 48 öğrenci kulübü, yıllık okul eylem planı ve e-okul üzerinden izleme süreçleri içeriyor. Doğal olarak bu kadar yapılandırılmış bir süreçte öğrenci özne değil, önceden belirlenmiş bir değer ve hedef sisteminin uygulanmasının katılımcısı olacaktır. Bu nedenle de bu politika belgesinin öğrencilere özne olma olasılığı tanımayacağını ifade etmek gerekmektedir.

KÜLTÜREL MİRAS ÇOĞULDUR

Politika belgesinin en dikkat çekici ve tartışmalı olan bölümü “Kültür Dünyamız” isimli bölümdür. Kültür özü itibarıyla “nötr” bir kavram değildir, doğrudan politik tercihlerle ilişkilidir. Bu nedenle de MEB bu bölümü “kültürel miras farkındalığı, toplumsal sorumluluk, aidiyet” gibi kavramlarla ilişkilendirmektedir.

Kültürel miras çoğuldur ancak hem politika belgesi, hem hedefler hem de verilen örnekler kültürel çoğulluğun değil belirlenmiş olanın sosyal etkinlikler aracılığıyla öğrencilere aktarılma hedefini göstermektedir. Bu anlamıyla da politika belgesi yaşamın çoğulluğunun aksine Maarif Modelini yansıtmaktadır.

MEB, “Kültür Dünyamız” için öğretmenlere bir “kavram çerçevesi” veriyor ve sosyal etkinliklerin bu çerçeve doğrultusunda yapılmasını bekliyor. Çerçevede; aile birliği,sosyal hayat ve birliktelik, kutlama ve anma adabı, geleneksel oyunlar, ata sporları, sanat, zarafet ve nezafet, ilmî tavır, istişare, iktisat ve kanaat, Ahilik, mutfak kültürü gibi odaklar bulunuyor.

Daha önemlisi, bunun yalnızca kültürel bilgi aktarımı olmadığı açıkça söyleniyor. Etkinliklerin “aidiyet”, “bağlılık”, “emanet”, “vefa”, “şahsiyet” gibi kavramlar üzerinden öğrencinin kimliğini biçimlendirmesi amaçlanıyor. Burada artık “sosyal etkinlik” ile “değer eğitimi” arasındaki sınır oldukça inceliyor.

MİLLİ KİMLİK VE AİDİYET

Kültür Dünyamız” bölümünde doğrudan: millî şuur, vatanseverlik, vatan, bayrak, dil, kültürel aidiyet, tarih şuuru, medeniyet, kültürel miras kavramları kullanılıyor. Kullanılan kavram setinin Maarif Modelinin kavram seti olduğunun da ayrıca altının çizilmesi gerekmektedir. Bu kavram setiyle birlikte MEB kültürel bir seçicilik yapmaktadır.

Bu kültürel seçiciliğe örnek ise yine politika belgesinden ve uygulama örneklerinden gelmektedir. MEB, kültürel etkinliklerde “köksüz ve taklit içerikli” uygulamalardan kaçınılması, “millî, manevi temeli olmayan” küresel kutlamalar yerine yerli kültürel dokuyu yansıtan içeriklerin öne çıkarılmasını istemektedir.

Eğitimci Özgür Bozdoğan