Dr.Öğr.Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI: Siyaseten Kaçma-Kaçınma! Demek ki; “Ücretsiz Beslenme Paketi” Verebiliyorsun!
Siyaseten Kaçma-Kaçınma! Demek ki; “Ücretsiz Beslenme Paketi” Verebiliyorsun! Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi. 1.LGS’de Ücretsiz Beslenme Paketi LGS yani Liselere Geçiş Sistemi, ortaokul öğrencilerinin liselere yerleşmek için girdiği merkezi sınavdır. Sınav Sözel ve Sayısal olmak üzere iki oturum halinde yapılıyor. Anılan, LGS sınavı için bu yılki uygulamada; ilk kez “beslenme paketi uygulaması” yapılıyor. Bu uygulamanın “ücretsiz olması” MEB’in hayret bir uygulaması olarak dikkati çekiyor. Çünkü; sosyal devletin bir gereği olarak “öğrencilere bir öğün okul yemeği ve bir su vermesi” kamudan merkezi iktidardan beklenen bir durumdur. 2.Beslenme Paketinin İçeriği Sözel ve sosyal sınavların arasında verilecek olan beslenme paketi; “kuru meyveli yulaf bar, kuru üzüm, ceviz ve sudan oluşuyor. Sosyal devletin en temel gereklerinden olan “parasız kamusal hizmetler” kaleminin en koyu yazılması gereken noktası “parasız eğitim sistemli okul yemeği ve sağlıklı su” uygulamasıdır. Sosyal devlet hemen her kademedeki öğrencisine ücretsiz yemek ve su vermelidir. Bu uygulama reel politik bir seçilmiş davranış olarak toplumsal sosyal eşitliği desteklerken ulusal aidiyeti de yükseltecektir. 3.Temel İhtiyaçlarda Yemek ve Su İnsani temel ihtiyaçlar kaleminde Maslow’un İhtiyaçlar yapısında; en temelde fizyolojik ihtiyaçlar yer alır. Çünkü; yemek ve sağlıklı su ihtiyaçların en somut adıdır. Öğrencilerin fiziksel, zihinsel ve duyuşsal gelişimleri de yeterli beslenme ve sağlıklı suya erişimle doğrudan ilişkilidir. 4.Türkiye Eğitim Coğrafyası’nda 20 Milyon Öğrenci Yemek ve Su Bekliyor! Türkiye Eğitim Coğrafyasında okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde öğrenci sayısı bir yılda yaklaşık 750 bin artış göstererek, 19 milyon 904 bin 679’a ulaştı. Okullarda görev yapan öğretmen sayısı ise 1 milyon 154 bin 383 oldu (MEB, 2024). Bu sayısal veriler, ışığında milyonlarca öğrenci, sosyal, kültürel ve ekonomik eşitsizlikler ve dengesizlikler nedeniyle günde bir öğün de olsa yemek ve sağlıklı suya ulaşamamaktadır. Ulaşanların ise iyimser bir öngörüyle tüm öğrencilerin ’nu, yani yaklaşık 2 milyon olduğu gözlenmektedir. Beliren görünüm ise öğrencilerin bir öğünle de olsa proteinli, vitaminli, kalsiyumlu yemek ve temiz suya erişim eksikliğini somutlandırmakta, öğrencilerin gelişimini olumsuz etkilemekte, okul başarılarını düşürmektedir. Bu durumun en önemli bir sonucu olarak da; 18 milyon öğrenci eğitim hakkından 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nda yer verilen “fırsat ve imkan eşitliğinden” Türkiye Eğitim Coğrafyası’nda eşit bağlamlı olarak yararlanamadığının belirli özel ipuçlarını vermektedir (MEB, 1973). Sonuçta eşitsizlik, bir toplumdaki kaynakların adaletli ve eşit olmayan dağıtılmasını gösterirken; hakça paylaşım ve üleşimin becerilemediği durumlarda ortaya çıkmaktadır. “okul yemeği ve sağlıklı su” eşitsizlik kalemi de sosyolojik olarak adaletsiz ve eşitsiz dolayısıyla insan haklarından uzaklığın trajik bir lekesidir. 5.Sosyal Eşitlik, “Okul Yemeği ve Temiz Suya Erişimdir!” Türkiye Eğitim Coğrafyası’nda emekçi ailelerin gelir dağılımı, işsizlik, yüksek enflasyon, ve konut kiraları gibi yaşamsal zorlukları dikkate alındığında; her öğrencinin bir öğün okul yemeği ve sağlıklı suya eşit erişim hakkının olması sosyal eşitliğin bir gereğidir. Çünkü; Sosyolojik eşitsizlik, bir toplumdaki kaynakların adaletli ve eşit olmayan dağılımıdır. Sosyolojik eşitsizlik; güç, din, akrabalık, prestij, ırk, cinsiyet, yaş ve sosyal sınıfın getirdiği toplumdaki sosyal mallara erişimin farklılaşmasından kaynaklanır. Sosyolojik eşitsizlik, post kapitalist yeni öznel liberal tutucu kuşatmacı siyasi politiklerle derinleşir. Sosyolojik eşitsizlik, hangi alan ve hizmet biriminde ele alınırsa alınsın, o sistemle ilgili “girdi-işlem-çıktı-ürün” öğelerindeki ontolojik olarak eşitliğin olmamasıdır (Karaağaçlı, 2021:36 ve Manza, 2020). Çünkü, sistemin bu öğelerinin işleyişinde, eğitim, beslenme, emek yoğun çalışma, ücretlendirme, sağlık hizmetleri ve ifade özgürlüğü kalemlerinde de eşitsizlikler giderek derinleşir. 6.Siyaseten Bütçe Yok(!) Kaçma-Kaçınma Tuhaflığı, “Okul Yemeği ve Sağlıklı Suya Erişimi Engellememelidir! Yemek ve sağlıklı su, en temel insani ve gelişim ihtiyaçlarındandır. Gezegene her sabah uyanınca her bireyi bir günde 3 öğün yemek ve su ihtiyacı bekliyor. Eğitim-öğretimde “her öğrenciye bir öğün yemek ve su verme” sosyal devletin görevlerindendir. Sadece LGS uygulamasıyla verilen ücretsiz beslenme paketi kapsamı okul yemeği olarak tüm öğrencilere verilmelidir. Siyaseten klasik kaçama-kaçınma olarak “bütçe yok(!) tuhaflığı yeni özneli tutucu, kuşatmacı ve yayılmacı liberallerin en zayıf gerekçeli söylemlerindendir. Siyaset bilimi “öncelikleri seçilmiş davranışsal politikalara yansıtma sanatıdır.” Türkiye Eğitim Coğrafyası’nın kronik krizlerinden olan; “Okul yemeği ve sağlıklı su” sorunsalı; bilimsel finansal kaynak ve bütçe planlamasıyla kamu kaynaklarının eşitlik ilkesince uygulanmasıyla çözülebilir. Çünkü; Türkiye Eğitim Coğrafyası’nda, “Atatürk İlkelerine ve Cumhuriyet’in Kuruluş Felsefesine” uygun bilimsel doğrulu uygulamalar, kamusal eğitimi de güçlendireceğinden, “okul yemeği ve sağlıklı su hakkı” da yaşama yansıtılabilecektir. Kaynaklar Karaağaçlı, M. (2023). Her Durum ve Zaman Değişkeninde Kamu Minimal ve İsteksiz Olamaz! Mektepli Gazete. http://www.mektepligazete.com. 28 Ağustos 2023. Karaağaçlı, M. (2024). Gün Bir Öğün Üç Ama; Ben Bir Öğün İstiyorum.www.mektepligazete.com. 05.09.2024. Karaağaçlı, M. (2025). 2026 Bütçesi’nde, “Okul Yemeği ve Sağlıklı Su” Sosyal Eşitliğin Gereğidir http://www.mektepligazete.com. Köşe Yazıları. Mustafa Karaağaçlı. 07.12.2025. Manza, J. (2020). Eşitsizlik. Çev: Çağrı Mutaf. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. MEB (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu. Temel Öğretim İlkeleri. Resmi Gazete: Tarih:24/6/1973 Sayı :14574. MEB (2024). Milli Eğitim İstatistikleri. Turner, Bryan S. (2020). Eşitlik. Çev: Çağrı Mutaf. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. Etiksel Gerekçe ve İlke Burada yer verilen görüşlerde herhangi bir intihal ve manipülasyon yapılmadığından, yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır. İletişim ve Erişimi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi e-posta-1: [email protected] e-posta-2: [email protected] Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Süren Yayın Ortamları ve Portalları Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar Eğitim,sosyoloji ve güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com Konuk yazarlığı-1 :www.bcp.org.tr Konuk yazarlığı-2 :www.derslerdergisi.comr Tüm yayınlar blogu :mustafakaragacli.blogspot.com Bilişim Medyaları Facebook-1 :Kirizma Facebook-2 :Mustafa Karaağaçlı X :M_Karaagacli_ İnstagram :mustafakaraagacli1 Youtube kanalı:http://www.akademikada.youtube.com/@
