YAŞAR KEMAL’DEN SONRA İNCE MEMED DE ÇUKUROVA'DAN KOVULDU!
İnce Memed romanı Yaşar Kemal’in ustalık eseridir.
YAŞAR KEMAL’DEN SONRA İNCE MEMED DE ÇUKUROVA'DAN KOVULDU!
İnce Memed romanı Yaşar Kemal’in ustalık eseridir.
Yaşar Kemal’in başyapıtı olarak değerlendirilen İnce Memed romanı, Çukurova köylüsünün ağalığa karşı mücadelesini anlatır. Eser, Varlık dergisinin düzenlediği 1956 yılı Varlık Roman Armağanı ile ödüllendirildi. İlk olarak 1957’de Bulgarca'ya çevrilen roman, 1959’da Nâzım Hikmet tarafından Rusça'ya çevrildi. İnce Memed, 1961’de Edouard Roditi ve Thilda Kemal tarafından İngilizce'ye, Güzin Dino tarafından Fransızca'ya çevrildi; İngiltere, ABD, Fransa ve İtalya’da yayımlandı. Ertesi yıl Almanca ve İspanyolca çevirileri çıkan İnce Memed, günümüze kadar kırktan fazla dile çevrildi. Tüm dünya Çukurovalı Türkmenler'in hikayesini bu roman aracılığı ile öğrenmiş oldu.
Herkes ilgiyle, merakla okudu bu romanı. Yaşar Kemal Çukurova’da toprak ağalarına karşı verilen mücadeleyi yazdı tüm kitaplarında.
Dağın Öte Yüzü’nde, Teneke’de hep bu direnişi anlattı Yaşar Kemal.
Kadirli’yi, Kozan’ı, Anavarza’yı, Tozlu’yu, Binboğa’yı, Meyremçili'i, Yarsuvat'ı, Tuvaras'ı kısacası deniz ile ovanın, ova ile muhteşem Toroslar'ın buluşmasını yazdı Yaşar Kemal.
Çukurova'yı köylüye zindan eden çeltik ağalarının zulmünü tüm dünyaya duyurdu Yaşar Kemal.
Kaymakam Mehmet Can’ı, Dağın Öte Yüzünde üç kuruş para için pamuk ırgatlığı yapan köylülerin çilesini, Demirciler Çarşısı Cinayeti'ni nakşetti beyinlerimize…
Çukurova’nın yiğitlerini tanıttı tüm dünyaya. Çukurovalı'nın deyişiyle o “Kör Kemali'ydi” ezilenlerin. Çukurova’da yaşananları destanlaştırdı ve tüm dünyanın duymasını sağladı. Yaşar Kemal’in kalemi ile Dadaloğlu’nun torunlarının yaşamları destanlaştı Çukurova’da.
Kadirli’den nasıl kovulduğunu bilmeyen yoktur Çukurova’da. Arzuhalcilik yaptığı ahşap kulübe yıllarca Kadirli adliyesinin önünde kullanılmaya devam edildi. Hepimizin, Yaşar Kemal ve İnce Memed ile gönül bağı oluştu çocukluğumuzda.
İnce Memed öldürüldüğünde Çukurova’nın yiğit anaları;
…..
Tuvarasın dağ taşları,
Kör olası çete başları,
Bu gırılan kim derlerse,
Binboğalının gençleri.
…..
Dizeleri ile isyanlarını dile getirmişlerdi.
Peki, Çukurovalılar Yaşar Kemal ve İnce Memed’in mirasına sahip çıkabildiler mi?
…
Kadirli’de Yaşar Kemal ve İnce Memed anısına bir Kültür Merkezi açılmıştı. Adına da “İnce Memed Kültür Evi” denmişti. İnce Memed’in eşkıyalığına dem vurularak bu kültür merkezinin ismi değiştirildi yakın zamanda. Yaşar Kemal’den sonra İnce Memed’de kovuldu Çukurova'dan.
İnce Memed eşkıya imiş, çete başıymış.
Evet İnce Memed çete başıydı. Eşkıyaydı…
İnce Memed ağalara karşı köylünün, ezilenlerin yanında mücadele eden yiğitlerin başıydı. İnce Memed’in isyanı devlete değil, ağalık düzenineydi. İnce Memed ağaların zulmüne karşı koymuş bir eşkiyaydı.
…
Sıtmadan ölen insanların isyanıydı İnce Memed,
Çeltik tarlalarında öldürülen yiğitlerin temsilcisiydi İnce Memed,
Sırtında bebeği ile sarı sıcakta pamuk toplayan anaların temsilcisiydi İnce Memed,
Anavarza'nın, Binboğa'nın, Savrun Gözünün, Gavur Mağarası'nın, Tuvaras'ın, Maksutoluğu'nun, Çiçekli Dere'nin yiğitlerinin haykırışıydı İnce Memed…
Bizler kültür merkezindeki “İNCE MEMED” ismini bile çok gördük sana. Tüm dünya anladı seni, bizler maalesef mirasına sahip çıkamadık.
Binboğa’nın eteklerinde rahat uyu İnce Memed…
….
Çakmağı yandıran kavdır,
Demiri dövdüren tavdır,
Dayan ince memed,
Şimdi direnecek çağdır.
İnce memed Toroslar'dan gürledi,
Buhurcular kulak verip dinledi,
Onyedi kurşunu yedi ölmedi,
Dayan İnce Memed dayan.
…
Ali TAŞTAN
Yazdı