Dr.Öğr.Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI: Soğan!
Soğan! Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi. 1.Soğanın Nimetlerine Yakınlık ve Uzaklık Soğan, doğal bir antibiyotiktir. Hastalıklara karşı koruma sağlar. Soğan içindeki zengin lifler, C vitamini, antioksidan ve kükürtle bağışıklık sistemini güçlendirir. Kalp sağlığını korur. Kan şekerini dengede tutar. Cilt hücrelerini korur. Aktif yaş almayı sağlar Türkiye yemek coğrafyası, soğansız olmaz. Anadolu insanı nerdeyse her yemeğe soğan katar. Her çeşit yemeği ve çorbası da ayrı bir şahane tat verir. Ne var ki; böylesine sağlık nimetleri sunan soğan bugünlerde bize uzak duruyor. Çünkü; marketleri bırakın; mütevazi semt pazarlarında bile kuru soğanın kilosu 70-80 TL olmuş durumda. 2.Soğanın Yüksek Maliyetine Kök Nedenler Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), son aylarda; fiyatı en fazla artan ürünün % 44,7 ile kuru soğan olduğun belirtirken; Kuru soğanın yüksek maliyetine neden kök faktörlere tümel olarak bakıldığında ise şu görünüm ortaya çıkıyor: *Mevsim koşulları: Mevsimlik yağışların bolluğuyla soğan tonajı azalmıştır. Aslında bu gerekçeye asıl neden üretimin azalmasıdır. Çünkü; önceki yıllarda fiyatların çok düşmesiyle üreticinin zarar edeceği endişesiyle bu yıl daha az soğan ekimi yapılmıştır. *Ekim alanları: Çiftçi esnafı küserek, soğan ekim alanları azalmıştır. *Maliyet: Çiftçinin soğan ekim girdi giderlerini oluşturan; mazot, gübre, ilaç, tohum ve işçilik maliyetlerinin her geçen yıl artmıştır. Üretici fiyatlarında ise artış oranı yüzde 77,2'ye ulaşmıştır (TZOB, 2026). *Nakliye: Çiftçinin nakliye giderleri, akaryakıt zamlarıyla artmıştır. *Aracılar: Soğan üretiminde aracıların tarladan tüketiciye uzanan tedarik zincirindeki payları artmıştır. 3.Soğan Krizine Önlemler Mutfağın vazgeçilmezi kuru soğanın nerdeyse vitrinlik süs olma krizini gidermek için sahada tercih edilecek doğru seçilmiş davranışlar şunlar olmalıdır: Öncelikle ve ivedilikle; İç Anadolu'daki soğan depolarında ürünün kontrolü yapılarak, bugünlerde Türkiye coğrafyasına yeterli kuru soğan ulaştırılmalıdır. Kısa vadede; Türkiye Tarım ülkesi olma özelliğini yeniden kazanmalıdır. Orta vadede; Türkiye Coğrafyası’nda teknolojik yenilikçi araçlara, yapay zekaya ve caydırıcı mühendisliğe yani savunmaya yapılan yatırımlar kadar tarımsal “girdi, işlem ve çıktıları” sistem yaklaşımı bütünlüğünde planlanmalıdır. 4.Sözün Sonunda; “Soğansız Olmaz”a Kritik Sorular! Yeni kuru soğan hasat dönemine hazırlıksız yakalanılmıştır. Soğan üretici küsmüştür. Geçen yıl 10 Tl olan kuru soğan bu yıl 70-80 TL olmuştur. Kuru soğan kaleminde; ithal soğanın gümrük vergisinin 31 Ağustos 2026'ya kadar geçici olarak yüzde 5'e indirilmesi de “işe yarayacak mı?” bundan sonra en temel insan ihtiyaçlarından olan “soğanı kim üretecek? ve ekmeği kim yapacak?”, “anılan bu alanlardaki eksiklikler de bir var olma ve yaşama krizi değil midir?” soruları gündeme gelmiştir. Kaynaklar TZOB, (2026). Artan Soğan Fiyatları. https://www.google.com/search-tzob. 30.07.2026. TOB. (2026). Kuru Soğan İthalinde Gümrük Vergisi İndirimi. https://www.tarimorman.gov.tr. 20.07.2026. Etiksel Gerekçe ve İlke Burada yer verilen görüşlerde herhangi bir intihal ve manipülasyon yapılmadığından, yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır. İletişim ve Erişimi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi e-posta-1: [email protected] e-posta-2: [email protected] Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Süren Yayın Ortamları ve Portalları Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar Eğitim,sosyoloji ve güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com Konuk yazarlığı-1 :www.bcp.org.tr Konuk yazarlığı-2 :www.derslerdergisi.comr Tüm yayınlar blogu :mustafakaragacli.blogspot.com Bilişim Medyaları Facebook-1 :Kirizma Facebook-2 :Mustafa Karaağaçlı X :M_Karaagacli_ İnstagram :mustafakaraagacli1 Youtube kanalı:http://www.akademikada.youtube.com/@ Bilişim Medyaları Facebook-1 :Kirizma Facebook-2 :Mustafa Karaağaçlı X :M_Karaagacli_ İnstagram :mustafakaraagacli1 Youtube kanalı:http://www.youtube.com/@AkademikAda
