Op. Dr. Ceyhun İrgil: Temizliğe ve hijyen kurallarına özen gösterin

SONHABER16/Hayriye TURGUT'un haberi-Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve bugüne kadar 4 bin 300’den fazla insanın ölümüne, 121 binden fazla insanın karantina altına alınmasına neden olan corona virüsüyle ilgili haberler gelmeye devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Cenevre’deki genel merkezde corona virüsü (Covid-19) gündemiyle yaptığı açıklamada, Çin dışında vaka sayısının 13 kat arttığını ifade etti. Ghebreyesus Corona Virüs için, kıta ve tüm dünya gibi çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara verilen “pandemi” olarak nitelendirme kararını aldıklarını açıkladı.

Çin’de ortaya çıkan ve tüm dünyada korku ve paniğe neden olan corona virüsü ile başta Sağlık Bakanlığı olmak üzere tüm kurum ve kuruluşlar tedbir almaya devam ederken, Genel Cerrah Op. Dr. Ceyhun İrgil, virüs hakkında merak edilenleri SONHABER16 Gazetesi’ne yanıtladı.

Koronavirüs ya da corona virüsü adıyla bilinen hastalık nedir?

1970’lerden beri bildiğimiz bir virüs ailesinin yeni ve değişime uğramış bir üyesinin (COVİD-19) yaptığı viral bir hastalıktır. Birçok virüs hastalığı vardır ancak bu corona virüsün hızla insana bulaşması ile dünya çapında salgına yol açması ve öldürücü olması nedeniyle şu an dünya gündeminde.

Coronavirus’lar RNA virüsleridir. Yüzeylerinde çubuksu uzantıları vardır. Bu çıkıntıların Latince’deki “corona”, yani “taç” anlamından yola çıkılarak bu virüslere coronavirus (taçlı virüs) ismi verilmiştir. İnsanlarda coronavirusun neden olduğu hastalık spektrumu basit soğuk algınlığından ağır akut solunum sendromuna kadar değişkenlik gösterebilmektedir.

İnsan ve hayvanlarda çeşitli derecelerde respiratuar, enterik, hepatik, nefrotik ve nörolojik tutulumlarla seyreden klinik tablolara neden olabilmektedir. Çin’in Hubei eyaleti, Vuhan şehrinde, 31 Aralık 2019’da etiyolojisi bilinmeyen akciğer enfeksiyonu vakaları bildirilmiştir. Vuhan’ın güneyindeki Vuhan Güney Çin Deniz Ürünleri Şehir Pazarı (farklı hayvan türleri satan bir toptan balık ve canlı hayvan pazarı) çalışanlarında kümelenme olduğu belirtilmiştir. Vakalarda ateş, solunum zorluğu ve akciğer pnömonik infiltrasyonu ile uyumlu bulgular tespit edilmiştir. DSÖ’nün Çin Halk Cumhuriyeti’ne ait COVID-19 raporuna göre ölüm vakaları genellikle ileri yaştaki ya da eşlik eden sistemik hastalığı (hipertansiyon, diyabet, kardiyovasküler hastalık, kanser, kronik akciğer hastalıkları başta olmak üzere diğer immunsüpresif durumlar) olan bireyler olmuştur. İlk dış ülkede görülen vaka 13 Ocak 2020’de Tayland’dan bildirilen, 61 yaşındaki Çinli bir kadındır. İlerleyen günlerde vaka bildiren ülkelerin sayısı giderek arttığı gibi şubat ayı sonlarında yerli bulaşın yaşandığı ülkeler ortaya çıkmaya başlamıştır. Mart 2020 başı itibariyle Çin’de salgının hızı yavaşlarken, İran, Kore Cumhuriyeti (Güney Kore) ve İtalya’da COVID-19 vakaları ve buna bağlı ölümler hızla artmaktadır.

ENFEKSİYONUN YAYGIN BELİRTİLERİ

Virüs nasıl bulaşıyor ve hastalıkta hangi belirtilere rastlanıyor?

Hastalık esas olarak insandan insana temas ve damlacık yoluyla bulaşmaktadır. Ayrıca hasta bireylerin öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçtıkları damlacıklara diğer kişilerin elleri ile temas etmesi sonrasında ellerini ağız, burun veya göz mukozasına götürmesi ve temas etmesi ile bulaşmaktadır. Asemptomatik kişilerin solunum yolu salgılarında virüs tespit edilebilmekte, ancak esas bulaşma hasta bireylerden olmaktadır. Çin’deki olguların epidemiyolojik özellikleri incelendiğinde ortalama kuluçka süresinin 5-6 gün (2-14 gün) olduğu bazı vakalarda 14 güne kadar uzayabileceği gözlenmiştir. COVID-19’un bulaştırıcılık süresi kesin olarak bilinmemektedir. Semptomatik dönemden 1-2 gün önce başlayıp semptomların kaybolmasıyla sona erdiği düşünülmektedir. Enfeksiyonun yaygın belirtileri solunum semptomları, ateş, öksürük ve solunum zorluğudur. Daha ciddi vakalarda, pnömoni, ağır akut solunum yolu enfeksiyonu, böbrek yetmezliği ve hatta ölüm gelişebilir.

Virüsün özellikleri neler?

Virüsün asıl sorun olan özelliği kolay ve hızlı bulaşmasıdır. Bir başka temel sorun RNA virüsü olarak kolayca değişim ve adaptasyon geçirmesi. Bu da virüsü bilinmez yapıyor. Bugün alınan önlemlerin ve endişenin asıl nedeni virüs salgını aşısının ve net bir tedavisinin olmaması ve en önemlisi salgının nereye, ne kadar gideceğinin bilinmemesidir.