Milli Eğitim Bakanlığının her yıl mart ayında yayımladığı istatistikler geçen yıl ekim bu yılda eylül ayında yayımlandı. Bu yıl yayımlanan istatistikler 2018*19 verilerini kapsıyor. O nedenle 2019*20 yılı eğitim öğretim yılına başlarken veri olarak bu sayıları kullanacağız. Bu yılki istatistikleri 4 yıl öncesi ile kıyasladığımızda bazı okul türlerinde okuyan öğrenci sayısı ile öğretmen ve derslik sayısında artma olduğunu görmekteyiz. Buna karşılık bazı okul türlerinde okuyan öğrenci sayısı azalırken, öğretmen ve öğrenci sayısında artış olduğunu görmekteyiz.

2015-16 MEB İstatistiklerinde Yer Alan Ökul,Öğrenci,Derslik ve Öğretmen sayıları;

*Özel Eğitim//1.268 okul, 11.595 öğretmen, 288.489 öğrenci, 7.287 derslik *Okulöncesi Eğitim//22.387 sınıf-okul(meb’e bağlı),992.937 öğrenci,52.443 öğretmen, 39.994 derslik *İlkokul//25.133 okul, 5.128.664 öğrenci, 277.053 öğretmen,220.158 derslik *Genel Ortaokul//13.440 okul,4.059.213 öğrenci,256.941 öğretmen,124.811 derslik *İHO//1.961 okul,524.294 öğrenci,23.830 öğretmen,15.792 derslik *Anadolu Lisesi//2.806 okul,1.461.117 öğrenci,101.560 öğrettmen,56.405 derslik *MTAL//3.290 okul,1.734.539 öğrenci,131.799 öğretmen,57.995 derslik *AİHL//1.149 okul,555.870 öğrenci,39.091 öğretmen,23.781 derslik *Özel Okulların Tamamı//10.525 okul,1.194.407 öğrenci,133.781 öğretmen,98.762 derslik *Açıköğretim// açık ortaokul 338.075,açık lise 1.536.135 toplam 1.874.210

2018-19 MEB İstatistiklerinde Yer Alan Okul, Öğrenci, Öğretmen ve Derslik Sayıları;

*Özel Eğitim//1489 okul, 398.815 öğrenci,14.043 öğretmen, 9.361 derslik *Okulöncesi Eğitim//1.202.666 öğrenci, 22.543 okul-sınıf (meb’e bağlı), 59.898 öğretmen, 42.626 derslik *İlkokul//5.005.214 öğrenci, 268.065 öğretmen, 227.694 derslik, 22.931 okul *Genel Ortaokul//13.053 okul, 4.324.393 öğrenci, 265.983 öğrettmen, 134.462 derslik *İHO//3.394 okul, 761.785 öğrenci, 43.112 öğretmen, 24.853 derslik *Anadolu Lisesi//1.668.086 öğrenci,109,981 öğretmen,60.984 derslik.3.065 okul *MTAL//1.511.870 öğrenci,139.869 öğretmen,67.702 derslik,42.226 okul *AİHL//498.002 öğrenci,40.812 öğretmen,34.407 derslik,1.623 okul *Özel Okulların Tamamı//12.869 okul,1.440.577 öğrenci,169.740 öğretmen,119.335 derslik *Açıköğretim// açık ortaokul 189.154,açık lise 1.389.937 toplam 1.579.099

Bu Tablo Ayrımcılığın Kanıtı

Altta yer alan tablodan da anlaşılacağı gibi 2015-2018 yılları araında geçen 4 yıllık zaman diliminde Bakanlık öğrenci sayısı ile dengeli olmayan bir biçimde okul,derslik ve atanan öğretmen sayısı bakımından İHO, AİHL ve Özel Okullara ayrımcılık yapmıştır. Son 4 Yılda Okul Türlerinde Görülen Nicel Değişimler

Okul Türü	Yapılan Okul Sayısı	Yapılan Derslik Sayısı	AtananÖğret Sayısı
Özel Eğitim	221	2.074	2.448
Okulöcesi	156	2.632	7.455
İlkokul*	-2.202	7.536	-8.988
Genel Orta*	-387	9.042	9.651
İHO	1.433	9.061	19.602
AL	259	4.479	8.421
AİHL	474	10.686	7.721
MTAL	936	9.749	8.062
Özel Okullar	2.344	20.573	35.959

*İlkokul ve ortaokullarda okul sayısında,ilkokullarda öğretmen sayısında bir eksilme olduğı görülmektedir.

Değerlendirme

Değerlendirmemizi okul türlerinin sayılarındaki artış ve azalma üzerinden gerçekleştirdik. Buna göre;özel eğitim,okulöncesi eğitim, İHO, AL ve özel okul göstergelerinin dördünde de artış olduğu görülmektedir. Buna karşılık MTAL ve AİHL öğrenci sayılarında azalma olurken diğer üç gösterge de artış olduğu saptanmıştır. Açıköğretim öğrenci sayısında da dört yıl öncesine göre azalma olduğu görülmektedir. Özellikle Mesleki Teknik Anadolu Liseleri ile Anadolu İmam Hatip Liselerinde öğrenci sayısı azalırken, öğretmen, okul ve bağlantılı olarak derslik sayısının artmış olması dikkate alınması gereken bir rakama ulaşmıştır. Öğrenci sayısı MTAL’de %12.84 (222.669) AİHL’de %10.41 (57.8689) azalmıştır. Açıköğretime devam edenlerin sayısı dört yılda %15.75 (295.111) azalırken, özel okul sayısında %20.61 (246.170) artış olduğu görülmüştür. Tabloda yer alan verilere bakıldığında, imam hatip ortaokullarında okul ve öğretmen, özel okulların üç göstergesinde rekor denebilecek artışlar söz konusudur. 500 bin öğrencisi bulunan AİHL’nin 1,5 milyonun üzerinde öğrencisi bulunan MTAL ve AL’nin atanan öğretmen sayısının birbirine yakın olması, aynı şekilde öğrenci sayısı artmasına rağmen AL için yapılan derslik sayısının AİHL ve MTAL için yapılan derslik sayısının yarısının altında kalması yapılan ayrımcılık eleştirilerini haklı çıkarmaktadır. Sonuç olarak, yeni bir eğitim öğretim yılı başlarken, bazı alanlarda nicel olarak iyileşme yaşanmış olması olumlu bir gelişmedir. Ancak hem bütçe hem de yatırım olarak öncelikle desteklenen MTAL ve AİHL gibi okul türllerinin öğrenci sayısında düşüş görülmesi öğrencilerin tercihlerinde bu okul türlleri yerine başka okul türleriine yöneldiğini söylemek mümkün. Bunun altında yatan nedenlerin başında bu iki okul türünün mezunlarının yükseköğretime girişte yeterli başaraıyı gösterememiş olmaları gelmektedir. Bu verilerden çıkarılacak başka bir sonuç, bir biçimde imam hatip ortaokullarına yönlendirilmiş öğrencilerin liseye geçişte AİHL dışında kalan liselere de yönelim göstermekte olduklarıdır. Öğrenci sayısı düşen lise türlerine öğretmmen atanması ve hala derslik yapılıyor olunması da üzerinde durulması gereken önemli bir husustur. İstatistikler her iki lise türünde sınıfların boş kaldığını ya da bir sınıfa düşen öğrenci sayısının çok alt seviyelere indiğini göstermektedir. Dikkat çeken bir artış sayısı da Anadolu Liselerinde görülmektedir.Tüm bu nedenlere bağlı olarak okul dönüşümlerinin, ayrılan bütççelerin ve yatırımların, yeni okul ve dersliiklerin yapımının ve öğretmen atamalarının yukarıda saptadığımız reel durum üüzerinden planlanarak gerçekleştirilmesi rasyonel olan tutum olacaktır.

Alaaddin Dinçer/Eğitimci

09.09.2019