MEB’İN MÜFETTİŞLERLE İMTİHANI
MEB’İN MÜFETTİŞLERLE İMTİHANI

MEB’İN MÜFETTİŞLERLE İMTİHANI
MEB'in teftiş sisteminde son on yılda neler oldu?
Bakanlık Müfettişi unvanı Milli Eğitim Denetçisi oluyor…
Millî Eğitim Bakanlığının teşkilatında önemli değişikler yapan 25.08.2011 tarih ve 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Teftiş Kurulu, Bakanlığın bir hizmet birimine dönüştürülerek Rehberlik ve Denetim Başkanlığı olarak isimlendirilmiştir. Bakanlık müfettişi ismi de “Milli Eğitim Denetçisi” olarak değiştirilmiştir. Milli eğitim denetçilerinin görevlerinde, öncekilerden farklı olarak rehberlik yapma, yol gösterici plan ve programlar oluşturma, önleyici ve eğitici bir yaklaşımla araştırmalar yapma gibi görevler ön plana çıkarılmıştır. Ayrıca, Kanun Hükmünde Kararnamede, eğitim denetçi yardımcılığı yarışma sınavına en az dört yıllık lisans eğitimi veren eğitim, fen-edebiyat, hukuk, siyasal bilgiler, iktisadî ve idarî bilimler, iktisat, işletme fakültelerinden mezun olanların başvurabileceği; denetçi yardımcılığına atananların üç yıl çalışma sürelerinin sonunda belirlenecek konularda tez hazırlayacakları ve tezin oluşturulacak tez jürisi tarafından kabul edilmesi kaydıyla, yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanacakları; yeterlik sınavında başarılı olanların Millî Eğitim Denetçisi kadrolarına atanabilecekleri belirtilmiştir.
İlköğretim Müfettişlerinin unvanı Eğitim Müfettişi oluyor…
Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’da 2010 yılında yapılan değişiklik ile ilköğretim müfettişi ve müfettiş yardımcılarının isimleri “eğitim müfettişi” ve “eğitim müfettiş yardımcısı” olarak değiştirilirken eğitim müfettiş yardımcılarının, en az dört yıllık yüksek öğrenimli ve öğretmenlikte sekiz yıl ve daha fazla hizmeti olan öğretmenler arasından yarışma sınavı ile mesleğe alınacağı belirtilmiştir (MEB, 2010).
Eğitim Müfettişlerinin unvanı İl Eğitim Denetmeni oluyor…
İlköğretim müfettişi isminin, eğitim müfettişi olarak değiştirildiği 2010 yılındaki Kanun değişikliğinden bir yıl gibi kısa bir süre sonra, 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile isim, “il eğitim denetmeni” olarak değiştirilmiştir. Kanun Hükmünde Kararnamede; il eğitim denetmen yardımcılarının en az dört yıllık yüksek öğrenimi ve öğretmenlikte sekiz yıl ve daha fazla hizmeti bulunan öğretmenler arasından yarışma sınavı ile mesleğe alınacağı; bu görevde üç yıllık yetişme dönemini takiben yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanların il eğitim denetmeni kadrolarına atanacağı; il eğitim denetmenleri ve denetmen yardımcılarının alanlarında uzmanlaşmaları için gerekli tedbirlerin alınacağı; il eğitim denetmenleri ve denetmen yardımcılarının nitelikleri, sınav ve yetişme şekilleri, atanmaları, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir (MEB, 2011).
Milli Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmenlerinin unvanı Maarif Müfettişi oluyor…
14 Mart 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Temel Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Millî Eğitim Başdenetçisi, Millî Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni kadrolarında bulunanlar Maarif Müfettişi, Millî Eğitim Denetçi Yardımcısı ve İl Eğitim Denetmen Yardımcısı kadrolarında bulunanlar ise Maarif Müfettiş Yardımcısı kadrolarına, başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları kadro dereceleriyle atanmıştır. Bu düzenleme ile müfettişlerin isimleri tekrar değişmiş “Bakanlık Maarif Müfettişi ve Maarif Müfettişi” şekline dönüşmüştür.
Rehberlik ve Denetim Başkanlığı "Teftiş Kurulu Başkanlığı" şekline dönüşüyor…
2 Aralık 2016 tarih ve 6764 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişiklik sonucunda Rehberlik ve Denetim Başkanlığı "Teftiş Kurulu Başkanlığı" şekline dönüştürülmüştür. 652 sayılı KHK’da değişiklik yapılarak Maarif Müfettişlerine ilişkin bir dizi düzenleme yapılmıştır.
Yeni kadro; “Eğitim Müfettişliği”
6 Temmuz 2021 tarihli Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile il milli eğitim müdürlüklerinde her türlü örgün ve yaygın eğitim kurumlarında rehberlik, iş başında yetiştirme, denetim, değerlendirme, inceleme, araştırma ve soruşturma hizmetlerini yürütmek üzere Eğitim Müfettişleri istihdam edilmesi kararlaştırılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı mevcut durumda denetimi altındaki her türlü kuruluşun faaliyet ve işlemlerine ilişkin olarak, usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla, Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde denetim, inceleme ve soruşturma iş ve işlemlerini ayrıca her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları ile il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinin rehberlik, işbaşında yetiştirme, denetim, değerlendirme, inceleme, araştırma ve soruşturma hizmetlerini Bakanlık Maarif Müfettişleri aracılığıyla yürütmektedir.
9 Aralık 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Maarif Müfettişlerinin görev ve yetkileri tırpanlanarak araştırma, soruşturma gibi bazı yetkilerin sadece Bakanlık Maarif Müfettişlerine tarafından kullanılmasının önü açılmıştır. MEB bu hamleyle bakanlık bünyesinde oluşturduğu 500 kişilik kadroyla soruşturmaların kontrolünü ele geçirmiştir.
Bugünkü Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlık Maarif Müfettişlerinin çeşitli görev ve yetkileri üç yıl içerisinde Eğitim Müfettişlerine geçmiş olacaktır.
Bakanlık neden bu hamleyi yaptı?
Milli Eğitim Bakanlığı’nın bu değişiklikten sonra geniş kapsamlı kanun değişikliği önerisi getireceği tahmin ediliyor. Bu kanun teklifi ile teftiş sistemi kapsamlı bir şekilde değişeceğe benziyor. Zaten pasif konuma getirilmiş Maarif Müfettişleri bu hamleyle üç yıl sonra sadece şeklen varlığını devam ettirebilecekler.
Teftiş sisteminde sayısız değişiklik yapılmasına rağmen halen MEB’in dayatmalarına karşı duran müfettişler bulunuyor. Bu son değişiklik ve TBMM gündemine gelmesi beklenen Kanun Teklifi ile MEB teftiş sisteminde tam kontrolü sağlamayı planlıyor.
Ali TAŞTAN
Yazdı
Temmuz 2021