MASKEYE STANDART GELDİ ÖRNEK OLARAK GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ALINDI
Türk Standartları Enstitüsü (TSE) maske standartlarını belirleyen üçüncü ülke oldu. Örnek olarak Güney Afrika Cumhuriyeti'nin belirlediği standartlar dikkate alındı.
Türkiye, normalleşme sürecinde vatandaşların günlük maske ihtiyacının karşılanması adına yeni0 bir adım attı. Türk Standardları Enstitüsü (TSE) yıkanabilir bez maskeler için standartları belirleyerek yayımladı. Türkiye böylece, dünyada bu alanda standartları oluşturan üçüncü ülke oldu. TSE tek kullanımlık maskeler için geçtiğimiz ay standartlarını belirleyen Güney Afrika Cumhuriyeti’nin yayınladığı maske standartlarını dikkate aldı.
Kurumun hazırladığı maske standartları raporunda maske tedariğinde sorun yaşanmaya devam etmesi durumunda ise farklı tekstil malzemeleri ile yapılacak maskelerin kullanımının da önünü açık bıraktı. Raporda, “Özellikle - tedarik problemleri nedeniyle - tıbbi yüz maskelerinin sağlık çalışanları tarafından kişisel koruyucu ekipman olarak kullanılmasına öncelik verildiği bir ortamda, çeşitli tekstil malzemelerden yapılmış tıbbi olmayan yüz maskelerinin kullanımı düşünülebilir. Bu durum, tıbbi olmayan yüz maskelerinin, kaynak kontrolü aracı olarak kullanımını destekleyen sınırlı sayıdaki dolaylı çalışmalara dayanmaktadır” ifadesi yer aldı. Standartla maskenin özellikleri, üretimi, tasarımı, temizleme, yıkama, kurutma ve bağlantı durumlarının nasıl olması gerektiği ilk kez ortaya konuldu. Standard, TSE’nin internet sitesine yüklenerek erişime açıldı.
ÜRETİM STANDARDI NASIL OLACAK?
Henüz semptom geliştirmemiş veya belirtisiz kalan enfekte kişilerden solunum damlacıklarının atılımını en aza indirerek virüsün yayılmasını azaltmak için kullanılan maskeler standarda göre, küçük, orta ve büyük boy olmak üzere üç şekilde sınıflandırıldı. Standartta maskenin hangi kumaşlardan üretilmesi gerektiği de yer aldı. Buna göre; maske kumaşları sentetik veya doğal liflerden geliştirilecek, dokuma, örme, triko ya da dokusuz tekstil yöntemiyle üretilebilecek. Maskenin sahip olması gereken özelliklerde şöyle sıralandı:
Bileşenlerinde yırtılma, bağlantı noktalarının ayrılma bulunmamalı, nefes alabilir olmalı, uygun şekilde takılabilir ve rahat giyinilebilir şekilde tasarlanmalı, tüm bileşenlerin temizliği ve dezenfeksiyonu evde yapılması kolay olmalı, risk taşımayan malzemeler ile üretilmiş olmalı, tahriş veya olumsuz sağlık etkileri bulunmayan kumaşlardan imal edilmeli, kullanılan kumaş dayanıklı olmalı ve ürünün kullanım ömrü süresince bütünlüğünü korumalı, kullanıcıyla temas edebilecek kısımlarında kullanıcıyı yaralayabilecek keskin kenarları bulunmamalı.
TASARIMA DA STANDART
Hazırlanan standartla maskenin tasarımı belirlendi. Buna göre yüz maskesi; kullanıcının burun, ağız ve çenesi üzerine sıkı bir şekilde takılabilmesini ve maskenin yan taraflarının yüze tam oturmalı. Ayrıca maskeler, buğu önleyici özelliği olan veya olmayan yüz koruması veya burun köprüsü gibi ilave özelliklerin yanı sıra farklı şekillerde ve yapılarda tasarlanmalı. Standartla, bez maskelerin performansı üç gösterge üzerinden ölçüldü. Göstergeler filtrasyon verimliliği, solununabilirlik ve mikrobiyal yük olarak belirlendi. Bez maske standardında verimlilik oranı en az yüzde 90 ve üzeri olarak açıklandı.
TEMİZLEME VE KURUTMA
TSE’nin hazırladığı standartla maskenin minimum kaç kez yıkanması gerektiği belirlendi. Kolayca takılıp çıkarılabilecek şekilde tasarlanan maskeler; takılma sırasında aşırı sıkma ve rahatsızlığı önlemek için yerinde tutacak kadar güçlü olmalı. Standarda göre; maske, performansını koruyacak şekilde en az 5 yıkama ve kurutma döngüsüne dayanabilmeli.
ETİKET VE AMBALAJLAMA
Etiket, ambalajlama ve satış standardına göre bez maskeler; mekanik hasar ve bulaşmayı koruyacak şekilde ambalajlanacak, bu şekilde piyasaya sürülmesi istenen maskelerin işaretleri de şeffaf, görünür ve okunur olacak.
NASIL KULLANMALI
Maskeyi takmak ve çıkarmak için de standart belirlendi. Buna göre; maskeyi takarken ve çıkarırken bulaşmayı önlemek için önce koruyucu eldivenler çıkarılmalı, eller sabun ve suyla yıkanmalı veya dezenfektan ile ovalanmalı. Ardından da maskenin önüne dokunmadan maske çıkarılmalı. Kullanılmaz hale gelen maskeler prosedüre göre; lastik bir torba ile donatılmış bir kapta atılmalı.