Erdoğan’ın ‘çılgın projesi’ne Türk bankaları ayak diriyor

Erdoğan’ın ‘çılgın projesi’ne Türk bankaları ayak diriyor

Dört üst düzey bankacı Reuters'e verdiği demeçte, Türkiye'nin en büyük bankalarından bazılarının çevresel kaygılar ve devasa inşaat projesi üzerindeki yatırım riskleri nedeniyle Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın planlanan İstanbul kanalını finanse etmekte isteksiz olduğunu söyledi.

Kaynaklardan ikisi, Türkiye'nin en büyük altı bankasının imzaladığı küresel sürdürülebilirlik anlaşmasının, Erdoğan'ın on yıl önce piyasaya sürdüğünde "çılgın projesi" olarak adlandırdığı Kanal İstanbul'un finansmanının önünde bir engel olduğunu söyledi.

Hükümet, kuzeyde Karadeniz'i, güneyde Marmara Denizi'ni birbirine bağlayacak, şehrin batı ucundaki bataklık, çiftlikler ve kasabalardan 45 km (28 mil) geçecek kanalda Haziran ayında temel atmayı bekliyor.

Erdoğan, kanalın trafiği yönlendirerek İstanbul'un kalbinden geçen İstanbul Boğazı'nı koruyacağını söyledi.

Yine de İstanbul belediye başkanı, mühendisler ve bir ankete göre çoğu vatandaş, kentin tatlı suyunun neredeyse üçte birini sağlayan bir deniz ekosistemini ve kaynaklarını yok edeceğini söyleyerek çevresel gerekçelerle projeye karşı çıkıyor .

Bu arada Rusya, kanalın bir Rus deniz filosuna ev sahipliği yapan Karadeniz'e ikinci bir geçit açacağı için güvenlik gerekçesiyle projeden rahatsız olduğunu bildirdi.

İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir bankacı, "Kanal İstanbul'un finansmanında yer alabileceğimizi sanmıyorum" dedi. "Bazı çevresel sorunları tetikleyebilir."

Garanti Bankası, İş Bankası ve Yapı Kredi dahil olmak üzere altı Türk bankası, imzacıları insanlara ve çevreye zarar vermemeye çağıran BM Destekli Sorumlu Bankacılık İlkeleri çerçevesini imzaladı. gezegen.

İkinci bir üst düzey bankacı Reuters'e verdiği demeçte, "Kesinlikle bu tür projelere çevresel sorunlar nedeniyle kredi vermek istemiyoruz" diyerek, imzacı bankaların BM destekli sürdürülebilirlik anlaşmasına uyması gerektiğini de sözlerine ekledi.

2019 yılında, bir hükümet raporunda kanalın fiyat etiketinin 75 milyar lira - o zaman 13 milyar dolar - olduğu tahmin ediliyor.

'KÂRLI PROJE'

Bazı Türk kredi kuruluşlarının projeyi finanse etme konusundaki isteksizliği, Erdoğan'ın rüyasının gerçekleşmesi için devlet ve dış finansmanın daha büyük bir rol oynaması gerekme olasılığını artırıyor.

Maliye Bakanlığı sözcüsü, yorum talebine hemen yanıt vermedi.

Erdoğan'ın sözcüsü ve danışmanı İbrahim Kalın, Reuters'a verdiği demeçte, Türk bankalarının finansmana katılıp katılmayacağı sorulduğunda, ihaleler yakında yapıldığında projenin "kesinlikle" yatırımcıları ve alacaklıları çekeceğini söyledi.

Garanti Bankası yorum yapmaktan kaçındı. İş Bankası ve Yapı Kredi, yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

Denizbank ve devlete ait Vakıfbank'da kanalın finansmanı hakkında yorum yapmaktan kaçınırken , Akbank ve kamu bankaları Halkbank ve Ziraat Bankası yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

Kanalın maliyeti, Erdoğan'ın krediye dayalı büyüme mirasını tanımlayan İstanbul'un devasa yeni havalimanı gibi diğer mega projeleri gölgede bırakacak.

Bankalar ve şirketler için 150 milyar dolarlık devasa kısa vadeli dış borç, lirayı destekledi ve Türkiye'nin tükenen döviz rezervlerinin risklerini açığa çıkardı.

2018'deki bir döviz krizi kanal projesini geciktirdi, ancak ekonominin pandemiden toparlanması ve hükümetin geçen ay kalkınma planlarını onaylaması nedeniyle yeniden gündeme geldi.

Pazar günkü bir röportajda Erdoğan'ın danışmanı Kalın, Türk, Avrupalı, Amerikalı ve Çinli firmalar da dahil olmak üzere herkese açık olacak ihaleye şimdiden ilgi olduğunu söyledi.

Reuters'e verdiği demeçte, "Bu karlı bir proje ... ve ilerleyeceğinden eminiz" dedi.

'BEYAZ FİL'

Ancak kaynaklar, Türkiye'deki bankaların çoğu, özellikle de Avrupalı ??destekçilere sahip borç verenler ve kredi sendikasyonlarına dahil olanlar için risklerin çok yüksek olacağını söyledi.

Böyle büyük bir projeyi üstlenmenin, daha fazla kredi sendikasyonu yürütme kapasitelerini sınırlayabileceğini ve projenin daha sonraki bir aşamada torpido edilme riskinin de olduğunu söylediler.

Eski bir üst düzey bankacı, "Hiçbir Türk bankası, ne devlet ne de özel, bu riski alamaz" dedi.

Türkiye'nin çevre bakanlığı, projenin ilerlemesinin önünü açan çevresel değerlendirmeler yaptı.

Ancak eski bankacı, Türk bankalarının Avrupalı ??destekçilerinin bir Türk çevre onay damgasını muhtemelen inandırıcı görmeyeceklerini söyledi.

"Bu beyaz fillerden biri. Arazi fiyat spekülasyonu dışında herhangi bir değer görmek zor" dedi.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne göre kanal, İstanbul'un tatlı suyunun yaklaşık üçte birini sağlayan deniz ekosistemini ve havzaları yok edecek.

Moskova, yabancı savaş gemilerinin İstanbul Boğazı'ndan Karadeniz'e girişini kısıtlayan Montrö Sözleşmesi'nin kanalın kapsamına girmeyebileceğinden endişe ediyor.

2019 yılında bir Türk yetkili, yeni kanalın geçmişi 1936 yılına dayanan sözleşme kapsamında olmayacağını söyledi.

Bu ay, Ukrayna yakınlarındaki Rus donanmasının bir birikmesi ortasında Kremlin Devlet Başkanı Vladimir Putin Erdoğan anlattı bir çağrı kongre uyulması konusunda.

Dördüncü bir bankacı, muhalefet partilerinin projeye karşı çıkması nedeniyle, Erdoğan'ın iktidardaki AK Parti'sinin devrilmesi halinde inşaatın durabileceğini de söyledi. Cumhurbaşkanlığı seçimleri 2023 için belirlendi.

İlgili kişi, "Projenin boyutu çok büyük. İtibar riskleri ve kredi riski var" dedi. "Ayrıca hala hükümetin evcil hayvan projesi gibi görünüyor."

Kaynak: Reuters