Dr.Öğr.Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI: Siyaset Butlan Demokrasi Tufan!
Siyaset Butlan Demokrasi Tufan! Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi. 1.Butlan Tuhaflığı mı? Yoksa; İş ve Aş mı? Türkiye Coğrafyası ve Anadolu İnsanı son yıllarda ve özellikle son günlerde “mutlak butlan” ifadesine maruz kaldı. Bu istem dışı maruziyet işinde, aşında zorlu yaşam mücadelesinde olan yurttaş bireylere önce “hukuki farkındalık” sonra da “hukuki okur yazarlık” formasyonlarını edindirmiş oldu. Bu satırlarda bunun doğal bir sonucu yazına evrildi. Çağdaş toplum; “7X24 reel politikle ilgilenmez gerektiğinde tepki verir” bulgusunu yurttaşlarına yaşata-ma-yan merkezi iktidar toplumsal yapıda herkesin iş ve aş gündemi yerine; tuhaf politik kararlara yönelmesini sağlar pozisyonunu her geçen gün artırıyor! 2.Butlan-Mutlak Butlan Dedikleri! Butlan, hukuki bir işlemin temelindeki bir eksiklik veya kural ihlali nedeniyle hukuken geçersizliği ve hükümsüzlüğüdür. Aslında, mutlak butlan; borçlar, ticari, idari ve medeni hukuk bilgi kollarında mesleki olarak kullanılan bir kavram. Biz bu kavramı Türkiye’nin Ana muhalefet Öznesine atfen CHP ile tanıdık. Mutlak butlan, bir işlemin, olay pratikte ve oluşumda gerçekleşmiş olsa bile taşıdığı şartlar gereği hukuken hiç gerçekleşmediğinin ifadesidir. Esas ve usul olarak gerçekleşse bile “taşıdığı şartlar” şerhi konulduğunda, hemen herkesin kendi açısından “yok” diyebileceği bir nitelik taşıması “mutlak butlanı” sahada “gıcık” hukukta “vıcık” demokraside “lekeli” hale getirmeye yetip artmaktadır. (1)Mutlak butlan ve (2)Nispi butlan olarak ikiye ayrılan çeşitleri aşağıda ana çizgilerle tanıtılmaktadır: 1.Mutlak Butlan: İşlemin başından beri “hiçbir hukuki sonuç doğurmamasıdır.” “kesin hükümsüzlük” olarak da tanımlanan mutlak butlan, kamusal yapıya ve işleyişe açık ve net aykırılıktır. Yasal nikahı süren birinin ikinci bir nikahla evliliği mutlak butlanca yok hükmündedir. Yasalara aykırı, şiddet, zararlı maddeler ve terör konulu yapılan (!) sözleşmeler de de suç işlemine dönük olup geçersizidir. 2. Nispi Butlan: Yapılan bir işlem baştan itibaren geçerli olup; ancak tarafların özgür tavırlarıyla ve seçilmiş davranışlarıyla doğan bir aksaklık nedeniyle iptal edilmesidir. Anılan aksaklıklar için “işlemsel, hatalar, aldatmacalar, hileler, tehditler korkutmalar ve yetkisizlikler” somutlandırılabilir. Bu ve benzer aksaklıklar içinde yasal süreler içinde “iptal davası açılarak, sözleşme ehliyetsizlik) sebebiyle iptal edilebilir. Süresi içinde iptal konulu dava” açılmazsa yapılan işlem geçerli sayılır. Bir sözleşmeyi baskılar ve tehditler altında imzalayan birinin bu durumu belirtmesiyle olabildiğince kanıtlamasıyla sözleşme iptaline gidilebilir. 3.Güncel Mutlak Butlan Çıktı! Demokrasi Ne Oldu? Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi, son iki parti kurultayı hakkında da ‘mutlak butlan’ kararı verdi. Karara göre Eski CHP Yönetimi geri döndü. Ya Demokrasi? Mutlak butlan, siyasi parti kurultayları gibi demokratik katılımlı ve seçilmiş davranışlı süreçlere uyarlandığında, mahkemeler marifetiyle hukuksal yargı eliyle o bağlama göre gösterilen iradenin iptal edilmesidir. Mutlak butlanın demokrasi iklimine verdiği olumsuzlukların ilk akla gelen ve somut olanları şunlardır: Mutlak butlan iradenin hiç sayılmasıdır. Siyasi sürece yargı eliyle yön vermedir. Seçmen ve delege davranışının hükümsüz bırakılmasıdır. Bireylerin ve toplumun adalete olan inancını zayıflatılmasıdır. Siyasi İstikrarsızlık lekesidir. Toplumsal kutuplaşma zedelemesidir. Partilerde yönetim boşlukları yaratmadır. Siyasi rekabeti saha dışına çıkarmadır. Demokrasiye olan bağlılığın azaltılmasıdır. Orta ve uzun vadede ekonomik göstergeler olumsuz etkilenir. Sosyal yabancılaşma/anomi artar. Olası seçim dönemine kadar enflasyonla mücadele programı olumsuz etkilenir. Geniş halk kitleleri açısından daha zorlu bir ekonomik ortam yaşanır. Yabancıların memlekete sosyo-ekonomik bakışı olumsuz etkilenir. Yatırımlar üretimler azalır. Faizler yükselir. Bu ve benzer türden yapısal olumsuzlukların panzehirinin ve çözümlerinin ise demokratik iklimin güçlendirilmesinden geçtiği demokrasiye, güçler ayrılığına ve katılımcılığa inanan herkesin ortak kabul noktasıdır. 4.Cumhuriyetçi Demokrasi’yi Çoklu, Çoğulcu ve Katılımcı İklim Yaşatır Türkiye Siyasi Coğrafyası’nda güncel mutlak butlana maruz kalan Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) kongre süreçlerine yönelik istinaf mahkemesinin verdiği karar, bu kavramın siyasette ve reel politika ikliminde karmaşık süreçlere neden olduğu ve olacağını gösteriyor. Mutlak butlan kararının genelde demokratik ve sosyo-ekonomik yaşama yansımalarına yukarı satırlarda yer verildiğinden parti işleyişindeki özel yansımaları ise gün gün belirecektir. Seçilmiş davranışların mutlak butlan tuhaflıklarıyla yargı eliyle değil; demokratik iklimli katılımlarla oylanıp değerlendirilmesi gerekir. Çünkü; Cumhuriyetçi Demokrasi’nin gelişmesi (1)Yasama, (2)Yürütme ve (3)Yargı temelli güçler ayrılığının tam olarak uygulanması, bireysel ve toplumsal hakları, hukukları, reel politik işleri de daha anlamlı ve demokratik yapacaktır. Kaynak Gürleyen, G. (2004). Hukukun Temel Kavramları. www.wikipedia.23.05.2026’ daki erişim. Etiksel Gerekçe ve İlke Burada yer verilen görüşlerde herhangi bir intihal ve manipülasyon yapılmadığından, yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır. İletişim ve Erişimi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi e-posta-1: [email protected] e-posta-2: [email protected] Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Süren Yayın Ortamları ve Portalları Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar Eğitim,sosyoloji ve güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com Konuk yazarlığı-1 :www.bcp.org.tr Konuk yazarlığı-2 :www.derslerdergisi.comr Tüm yayınlar blogu :mustafakaragacli.blogspot.com Bilişim Medyaları Facebook-1 :Kirizma Facebook-2 :Mustafa Karaağaçlı X :M_Karaagacli_ İnstagram :mustafakaraagacli1 Youtube kanalı:http://www.akademikada.youtube.com/@
