Dr.Öğr.Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI: Gerçeklik Sonrası (Post-Truth) Yalandır!

Gerçeklik Sonrası (Post-Truth) Yalandır! Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Karaağaçlı 1.Öndeyi “Gerçeklik Sonrası (Post-Truth) Yalandır!” özneli bu çalışmanın temel amacı; gerçeklik sonrası beliren dezenformasyon kaynaklı sorunlara Türkiye kamuoyunun dikkatini çekmektir. Alan yazın verilerine ek olarak yazarın postpozitivist görülerine ve gözlemlerine dayalı oluşturulan çalışma; (1)Öndeyi, (2)Gerçeklik Sonrasının Kavramsallığı, (3)Gerçeklik Sonrasıyla Olanlar!, (4)Gerçeklik Sonrasının Sorunları, (5)Sonuçlar, (6)Öneriler, (7)Vargı ve Yargı alt başlıklarında kaleme alınmıştır. 2.Gerçeklik Sonrasının Kavramsallığı Gerçeklik sonrası İngilizcesi post-truth olup, kamuoyunun nesnel bulgular yerine; öznel bilgiler ve duygulara göre bilgilendirilmesidir. Gerçeklik sonrası, hakikat sonrası", hakikat ötesi, "gerçek ötesi, gerçek aşırı ve post gerçeklik etimolojisiyle de anılır (Biesecker,2018). Gerçeklik sonrası, Türkçe "sonra" anlamına gelen "post" ön ekiyle anıldığından; "post" ön eki, zamansal bir gelişmeyi değil; önüne geldiği kavramın artık önemsiz ve gereksiz olduğunu betimler. 3.Gerçeklik Sonrasıyla Olanlar! Gerçeklik sonrası açıklamalarla, temelde, varolan gerçeklik önemsizleştirilir. Gerçeklik sonrası yaklaşımıyla; kamuoyun bir konuda karar verirken; akılcılık yerine kişisel duygularla hareket edilir. Gerçeklik sonrasının kullanılmasıyla; ortak nesnel deliller yerine kişisel inançlarla kararlar verilir. Gerçeklik sonrası kavramıyla, bireyin ya da toplumun hakikati öğrenmek ya da sorgulamaktansa, inanmak istediği gerçeğe inanma eğilimi vurgulanır. Gerçeklik sonrası anlayışıyla; bilimsel yaklaşım gözardı edilir. Gerçeklik sonrası çoğulculuk, çokluk yaklaşımı yerine; yönetsel otorite kararları uygulanır. Gerçeklik sonrasıyla, adaleti anlamaya yarayan hukuki standartlar örselenir. Gerçeklik sonrasıyla; algılar olgu ve olayların önüne geçer. Gerçeklik sonrasıyla; bilimsel bilgiler, görüşler ve kişisel inançlar ayrımsız birbirine girer (Illing,2018).  4.Gerçeklik Sonrasının Sorunları Gezegende her olgu, olay ve sürecin kendi ölçeğinde bir amacı yada amaçlar dizini vardır. Gerçeklik Sonrasının yaygın kullanılmasıyla beliren sorunlar aşağıda sıralanmaktadır: Gerçeklik sonrasıyla; algısal yönlendirmeler artar. Gerçeklik sonrasıyla bireyleri çaresiz bırakan işsizlik, fakirleştiren yüksek enflasyon, pahalı ve paralı sağlık, eğitim-öğretim hizmetleri eşitsiz koşullarda gerçekleşir. Bu nedenle Türkiye Eğitim Coğrafyası’nda ulusal düzeyde uygulanan 1739 Sayılı MEB Temel Kanunu’nda yer alan “genellik ve eşitlik” ilkesi teorizede kalır (MEB,1973). Gerçek yaşam, gerçek sorunlar yerine; sıkça gerçeklik sonrasıyla sosyal yaşam düzenlenir. Gerçeklik sonrasıyla, toplumsal iklim olumsuz etkilenir. Gerçeklik sonrasıyla, tek tip prototip haberler yaygınlaşır. Gerçeklik sonrasıyla, konvansiyonel medya yani radyo, televizyon, gazeteler, dergiler, bültenler ve basın bildirileri tek tip prototip haberler yayınlar. Gerçeklik sonrasıyla, elektronik ve bilişim temelli e-ortamlı iletişimler, facebook, x, linkedin, instagram, pinterest, whattssap, bloglar, messenger ve youtube gibi medya ortamlarının dili incitici, rencide edici, aşağılayıcı ve küçük düşürücüdür (Karaağaçlı, 2024-1:239). 4.Sonuçlar “Gerçeklik Sonrası (Post-Truth) Yalandır!” özneli bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında ulaşılan sonuçlar şunlardır: Gerçeklik sonrasıyla, dezenformasyon amaçlı iletişimle bireyler ve kitleler olumsuz etkilenir. Gerçeklik sonrasıyla, toplumun tümelini etkileyen kararlar gerçeklik ve akılcılık yerine; öznel bilgi ve deneyimlerle alınır. Gerçeklik sonrasıyla; sahte belge, sahte el yazısı, fotomontaj ve montaj filmler ile fabrikasyon bilgilerin ve dedikoduların duyurulması gibi araçsal yöntemlerden faydalanır. Gerçeklik sonrasıyla; hakikatten çok; görsel ve yazılı basınla hükümetlerin sundukları önemsenir. 5.Öneriler “Gerçeklik Sonrası (Post-Truth) Yalandır!” özneli bu çalışmada uygulmalarda dikkate alınmasında yarar görülen öneriler aşağıda sıralanmaktadır: Gerçek olgu ve olay olduğu gibi aktarılıp yansıtılırsa gerçek bilgi ve haber alma hak ve özgürlüğü yerine getirileceğinden; haber nitelli bilgiler olduğu gibi yansıtılmalıdır. Gerçeklik sonrası post-truth gibi gerçeklik sonrası güzellemelerle var olan durumlar ve kararlar çarpıtılma-ma-lıdır. Doğru bilgi temelli haberler için; bilgi edinme en doğal bir insan hakkı olarak, yurtaşların en temel insan haklarından olan bilgi alma kanaları manipüle edilme-me-lidir. 6.Vargı ve Yargı Gerçeklik sonrasıyla; herkesin doğru bilgilendirme hakkı olan olgu ve olayların anlaşılması manipüle edilmiş olur. Manipülasyon ise dezenformasyon olup; doğruluğu bulunmayan bilgidir. Dezenformasyon bağlamına göre yani yer, durum, zaman değişkenlerine göre kasıtlı olarak yayılan gerçek dışı çarpıtma bilgidir (Karaağaçlı, 2024-2). Gerçeklik sonrasıyla; yanlı hatalı, gerçek dışı bilgi ve belgeler kullanıldığından; toplumsal barışı ve dayanışmayı zedeler. Birey ve toplum kimyasını zedeleyen; gerçeklik sonrası yaklaşımla değil; Cumhuriyetçi demokrasi için Cumhuriyet’in kurucu felsefesine ve Atatürk İlkelerine uygun yaşamlar, kararlar ve uygulamalar benimsenmelidir (Karaağaçlı, 2023). Kaynaklar Biesecker, B. (2018). "Guest Editor's Introduction: Toward an Archaeogenealogy of Post-truth". Philosophy and Rhetoric. 51 (4). s. 329. doi:10.5325/philrhet.51.4.0329. ISSN 0031-8213. Illing, S. (2018). "A philosopher explains America's "post-truth" problem". Vox. 14 Ağustos 2018 tarihli erişim. Karaağaçlı, M. (2023). Özgürlük, Bağımsızlık ve Cumhuriyet Yolculuğunda Evrensel Rol Model: Atatürk. Bakü: Azerbaycan Atatürk Merkezi ve İksad İnstıtute Tarafından Düzenlenen 19 Mayıs 2023 Doğumunun 142. Yılında Atatürk 3. Uluslararası Sempozyumu. Sözlü bildiri metni. Karaağaçlı, M. (2024-1). ileti ve öğretide Teknoloji. Bizim Büro Basımevi Yayın ve Dağıtım Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. Matbaa Sertifika No:42488. ISBN 978-605-80173-7-5. Bandrol Seri No Aralıkları: THG-VLY 133378-133462 Karaağaçlı, M. (2024-2) Dezenformasyonlu, Yeni Özneli Dezenformasyonlar! http://www.mektepligazete.com. Köşe Yazıları. Mustafa Karaağaçlı. 25.09.2024. MEB (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu. Temel Öğretim İlkeleri. Yayımlandığı Resmi Gazete: Tarih : 24/6/1973 Sayı :14574. İletişim ve Erişim Dr. Öğr. Üyesi, G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi. e-posta         : [email protected]   ORCID : https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Web       (1): w3.gazi.edu.tr/~mkara  Web       (2): https://avesis.gazi.edu.tr/mkara Spor: :www.yurtspor.com. yazarlar Eğitim-Sosyoloji Güncel : www.mektepligazete.köşe yazıları Bilim-Araştırma: www.mektepligazete.bülten Facebook  (1): Kirizma Facebook  (2): Mustafa Karaağaçlı Twitter       : M_Karaagacli_ İnstagram    : mustafakaraagacli1 Blog :mustafakaragacli.blogspot.com