Dr.Öğr.Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI "Eğitim Planlaması Yoksunluğunun Yan Ürünü; “‘Ev Gençliği” Sorunu"

1.Plan Zihinsel Tasarının Yazılı Yansımasıdır Plan, belirli hedeflere ulaşmak için yapılan nce zihinsel tasarı sonra yazılı işleyiştir. Plan, (1)Hedef, (2)İçerik,(3)Uygulama durumları ve (4)Değerlendirme öğelerinin uygulama süreçlerini somutlandırır. Plan, sistem yaklaşımının vazgeçilmezlerinden olan; (1)Girdi,(2)İşlem,(3)Çıktı ve (4)Dönüt öğelerinin sistem bütünlüğü içinde sahaya yansıtılmasının yazılı göstergesidir, Çünkü; plan; öngörülen ve varılması istenen noktadaki çıktıları önceden belirleme aracıdır. 2.Eğitim Planlaması Eğitim planlaması, eğitim sisteminin öğrencilerin ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için yapılan büyük ölçekli araçtır. Eğitim planlaması, eğitim hedeflerini sistemli, verimli ve ekonomik gerçekleştirmek için yapılır. Eğitim planlaması gelecekle ilgilenirken geçmişin ilgili verilerini de dikkate alır. Eğitim planlaması, temelde yapılacak sistemle ilgili gerçekçi ve düzenli çözümleme tekniğini kullanır. 3.İyi Bir Eğitim Planlamasının Özellikleri İyi bir eğitim planlamasının yaygın kabul gören bazı özellikleri şunlardır: Var olan durumdan hareketle geleceğe yönelik sağlanacakları yazılı olarak öngörür. Hedeflere göre kapsamı ve uygulamalara dikkat çeker. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler ışığında, sistemle ilgili değişen sorumlulukları belirler. Olası sorunlara yönelik krizleri giderme yollarını tasarlar. Sistemle ilgili eğitim-işgücü hazırlama ve işe yerleştirme durumlarının sayılarla dengeler. Eğitim planlamasında, var olan durumdan hedeflenen duruma ulaşmaya yönelik öneriler belirlenir. Eğitim için ayrılan bütçe ihtiyaç analizleriyle belirlenir. Sürekli değerlendirilmelerle yeniden gözen geçirilir. İyi bir eğitim planlanması ve politikası arasında zorunlu bir ilişki olmalıdır. Çünkü; eğitim planlaması eğitim yönetiminin dolaysıyla siyasal tercihlerin ayrılmaz bir parçasıdır. 4.Yasada Eğitim Planlaması Eğitim planlaması, Türkiye Eğitim Coğrafyası’nın en temel yasal metinlerinden olan Milli Eğitim Temel Kanunu’nda “planlılık” ilkesiyle yer alır (MEB, 1973). Anılan Kanun’da planlılık, “Ulusal eğitimin gelişmesi ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma hedeflerine uygun olarak eğitim-insan gücü-istihdam ilişkileri dikkate almak suretiyle, sanayileşme ve tarımda modernleşmede gerekli teknolojik gelişmeyi sağlayacak mesleki ve teknik eğitime ağırlık verecek biçimde planlanır ve gerçekleşir” ifadesiyle betimlenmiştir. Çünkü planlılık ilkesiyle; mesleklerin kademeleri ve her kademenin unvan, yetki ve sorumlulukları kanunla tespit edilir ve her derece ve türdeki örgün ve yaygın mesleki eğitim kurumlarının kuruluş ve programları bu kademelere uygun olarak düzenlenir. Eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç-gereç ve kapasiteleri ile ilgili standartlara göre optimal büyüklükte kurulması ve verimli olarak işletilmesi sağlanır. 5.Eğitim Plansızlığının Yan Ürünü; ‘Ev Gençliği” Sorunu Eğitim-işgücü-işe yerleştirme değişkenlerindeki tutarsızlıkların somut bir göstergesi olarak da, 2025 Türkiye Coğrafyası’nda sayıları 5 milyonu aşan ve “ev genci” olarak tanımlaması” eğitim planlamasında kültürel, sosyal ve ekonomik alanlarda yaşamsal önemde sorunlar doğuruyor (TÜİK, 2025). Sanal iletişimle kendini ifade eden, yurt dışında yaşamayı isteyen, çalışmayan ve eğitim ikliminde yer almayan özellikleri gözlenen ev gençliği olgusu merkezi iktidarın ivedilikle ele alması gereken yaşayan ulusal ölçekli bir sorundur. Bu gerçek; utangaç ulusal şöhretli televizyon kanallarının reyting uğruna tartıştığı gibi; ev gençliği sonuç mu? sorun mu? tartışmasının ötesinde ulusal bir krizdir. Çünkü; bu krizin en manidar yansımaları ise “ev gençliği”  kitlesinin (1)ekonomik belirsizlik, (2)işsizlik ve (3)gençleri adeta eve hapsetme gibi krizlere neden olmasıdır. 6.Vargı ve Yargıda Plansızlık ve Planlılık Türkiye Coğrafyasında; her yurttaş bireyin yaşamı için temel olan beslenme kaleminde gıda enflasyonunda gezegenin rekorunun kırılması ekonomik plansızlıktır. Tarım ekonomisinin yaygın verimlilikte olması gereken bir memlekette gıda enflasyonun yüksekliği büyük ölçekli planlama eksikliğidir. Ulusal eğitim geleceğe yapılan en önemli yatırımdır. Bu süreçte okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul, lise ve yükseköğretim gibi her düzeydeki eğitim büyük ölçekte planlanmalıdır. Sistem yaklaşımının temelini oluşturan “girdilerin yani öğrenci, öğretmen, yönetici ve velilerin memnuniyetinin aranması” için eğitimde toplam kalite yönetim standartlarının yükseltilmesi gerekir. İyi bir eğitim planlaması; (1)Hedeflere uygunluk, (2)İşlevsellik, (3)Çerçeve yapılılık, (4)Esneklik, (5)Toplumsal değerlere uygunluk, (6)Uygulanabilirlik, (7)Bilimsellik ve (8)Ekonomiklik özelliklerine sahip olmalıdır (Karaağaçlı, 2023). Kaynaklar Karaağaçlı, M. (2023). Program Geliştirme Butiği. Bizim Büro Basımevi Yayın ve Dağıtım Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ISBN–978-60580173-6-8. Bandrol Seri No Aralıkları: THG-UNS 425251-425275. MEB (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu. Temel Öğretim İlkeleri. Yayımlandığı Resmi Gazete. Tarih:24/6/1973 Sayı :14574. TBMM,(1987). Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. Ankara: TBMM. Vakfı Ofset Tesisleri. TÜİK (2025). Türkiye Nüfus İstatistikleri. Ankara: 17 Mayıs, 2025 . https://www.tuik.gov.tr ________ Etiksel İlke Burada yer verilen görüşlerden yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır. İletişim ve Erişimi e-posta : [email protected] Web (1) : w3.gazi.edu.tr/~mkara Web  (2) :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara ORCID:https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Süren Yayın Ortamları ve Portalları Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar Eğitim,sosyoloji,güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com Tüm yayınlar blogu :mustafakaragacli.blogspot.com Bilişim Medyaları Facebook (1): Kirizma Facebook (2): Mustafa Karaağaçlı X : M_Karaagacli_ İnstagram : mustafakaraagacli1 Youtube :AkademikAda