Dr.Öğr.Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI: “Siyasi Etiksizlik” Yine Tavan Yapmış!

“Siyasi Etiksizlik” Yine Tavan Yapmış! Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi. 1.Genel Etikten, Siyasa Etiğe Geçiş Etik veya ahlak felsefesi, doğru davranışlarda bulunmak, iyi bir insan olmak ve insani değerleri yaşama pratiğine alarak çalışma hayatında adaletli çalışmayı benimser. Siyaset etiği ise; insan haklarını korumayı amaçlar. Bireysel ve toplumsal faydacılık üzerine yoğunlaşır. Yasama yürütme ve yargıda şeffaflık ilkesini temel alır. Siyasi etiğin, temel değerleri ve beklentileri tarihsel olarak adalet ilkelerine dayanır. Siyasi etiğin; “hem siyasa yapıcıların uyması beklenen değerlere” hem de toplumun ortak iyiliğine dayanma” zorunu vardır. Yani, keyfe, yere, duruma, konuya, moda güzellemeyle bağlama ve kişiye göre siyasi etik değişmez. Siyasi etikle reel politika yapanlar ise şu özellikleriyle de bilinirler: Yönetimde ve halka hizmet sunmada eşitlik ilkesinden vazgeçmezler. Ahbap ve akraba kapitalizmi uygulamazlar. Yankesici ve kimlikçi ahlak sergilemezler. Siyasi partilerini kişisel çıkarları için kullanmazlar. Seçildikleri halk oylarına ihanet etmezler. Siyasi gelecekleri için film ve fırıldaklık çevirmezler. 2.Siyasi Etikten Yoksunluk; “Fırsatçılıktır” Siyaset etiği; seçilmiş davranışları her bağlamda siyasi profesyonellik formasyonları içinde yapmayı gerektirir. “Dün başka bugün başka” kafasında olanların siyaset etik ikliminde nefes almaları ve ahlaklı politika yapmaları zordur. Etik kuralları içinde her davranış onları boğar ve büzer. Bu durumdan çıkış yolunu terki parti ve terki ortam olarak görürler. Oysa bu tavrın, temelinde “kolaycılık” yatarken; “menfaatçilik ve fırsatçılık” yol arkadaşı olur. Siyasi etik yoksunları, “oportünist” yani; fırsatçılık ya da çıkarcılıktan motivasyon alırlar. Bencil avantajlarını halka hizmetten önde tutarlar. Halkın oylarıyla seçilen siyasi etikten yoksun politikacılar; öz ilgi yani kişisel çıkar alanlarına göre eylemler seçer ve harekete geçer. Çünkü; siyasi etik eş deyişiyle, siyasi ahlaktır. Siyaset topluma hizmet bilimi olduğundan bir tür kamu etiğidir. Siyasi etik, siyasi eylem ve siyasi temsilciler hakkında ahlaki yargılarda bulunmadır. Toplum Cumhuriyetçi demokrasilerde seçtiklerinin ideolojik tutarlılık içinde hizmet etme yol, yordam ve politik uygulamalarına bakarken tam da bu “siyasi etik” mihenk taşına vurarak yargılarda bulunur. 3.“Makyevelist Kafalı” Merkezi ve Yerel Yöneticilerde Siyasi Etik Yoktur! Türkiye Siyasi Coğrafyası’nda zamanın ruhunda bolca siyasi etiksizlikler gözleniyor. Siyasi uygulamalar, bireysel ahlaki yargılarla oluşmadığından; siyasetçiler, kendi algıladıkları ahlak tanımlarına göre “Makyevelist kafalı” siyasi uygulamalar yapmazlar (Strauss, 2014). Siyasi etik kişisel çıkarlara göre şekillenmez. Zira, siyasi etik, “siyasetçinin ahlakıdır. Akçeli, makamlı ve sermayeli işler siyasi etikle kişiye yarar sağlamaya yontulamaz. Siyaset yapıcılar, varolan sorunlarını önlemek ve gidermek için “sorumlu bir siyasi etik” davranışları göstermeleri gerekiyor. Bugün zamankinden daha fazla etik davranmak gerekiyor. Çünkü; Reel politik değişkenler, siyasi etiği lekeleme-me-lidir. Seçilmiş siyasetçinin oy aldığı yurttaşlara karşı oy hakkı sorumluluğu vardır. Seçilmiş siyasetçinin kişisel tercihlerini seçildiği parti dışında başka bir partiye geçerek değiştirmesi, doğru değildir. Şayet, çalışma ilkeleri, kuralları ve uygulamaları kendisini zorluyorsa, “kolaycı yolla rahat edeceği bir adres değişikliği yerine; hiç değilse “bağımsız kalması” hem seçmenlerine saygını hem de tüm yukarı satırlarda yer verilen “siyasi etik değerlere daha uygun olacaktır. Hele zamanın ruhunda “hak, hukuk ve adalet” değişkenlerinin muhatap seçtiği bir bağlamda; “siyasi etik temelli kamu ahlakı daha da artan önem kazanmakta; kapsamlı bir siyasi etik yasası beklenmektedir. Cumhuriyetçi Demokrasi’nin Kuruluşu ve GMK Atatürk ilkelerinden ayrılıp, “ne yapalım reel politik böyle (!)” zayıf ve fırsatçı gerekçeleriyle başka adresler arayanlar, bırakın siyasi markayı ve Türkiye ölçeğini gezegende hiç bulamazlar! 4.Söz Sonunda; Siyasi Etik İçin Önerilenler Siyasi etik, (1)Bireysel ve (2)Bağlayıcı temeller üzerine kurulmalıdır. Bireysel temeller; kişinin adaletli davranma ve eylemlerinde katkı ve zarar durumlarını içerirken; Bağlayıcı temeller; oy alarak seçildiği parti içi sadakat, saygı ve değerler iklimine uygunluk taşımalıdır (Thompson, 2005; Thompson, 2017). Siyasi uygulamalar ve aktörler hakkında değerlendirmeler, kişisel algılanan ahlak tanımlarına göre değil; etik/ahlak değerleri temelli bulgularla yapılmalıdır. Bu yapıldığında; siyasetçinin “kendi gibi davranması ve içinden geldiği gibi konuşması da olmadığı gibi, fırsatçı, kimlikçi ötekileştirmeleri ise eylemlerinde ve düşüncelerinde yer bulmaz, seçildikleri halkın oylarını menfaatine uygun partiye tahvil etmez, “halkın egemenliğini” kişisel egemenliğine satmaz (Karaağaçlı, 2025). Kaynaklar Karaağaçlı, M. (2025). Gezegende Her Kimlik Kutsal ve Saygıya Değerdir. http://www.mektepligazete.com. Köşe Yazıları. Mustafa Karaağaçlı. 20.03.2025. Strauss, L.(2014). Machiavelli Üzerine Düşünceler. Chicago Üniversitesi Yayınları. ISBN 9780226230979. Thompson, D. F. (2017). "Demokratik Kirli Eller", Siyasi Etik ve Kamu Görevi. Harvard University Press, s.11-39. ISBN 9780674686069 Thompson, D. F. (2005). "Çoklu El Sorunu". Sorumluluğun Geri Kazanılması: Hükümet, İş Dünyası ve Sağlık Hizmetlerinde Etik. Cambridge University Press. s.11–32 . ISBN 9780521547222 Etiksel Gerekçe ve İlke Burada yer verilen görüşlerde herhangi bir intihal ve manipülasyon yapılmadığından, yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır. İletişim ve Erişimi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi e-posta-1: [email protected] e-posta-2: [email protected] Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Süren Yayın Ortamları ve Portalları Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar Eğitim,sosyoloji ve güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com Konuk yazarlığı-1 :www.bcp.org.tr Konuk yazarlığı-2 :www.derslerdergisi.comr Tüm yayınlar blogu :mustafakaragacli.blogspot.com Bilişim Medyaları Facebook-1 :Kirizma Facebook-2 :Mustafa Karaağaçlı X :M_Karaagacli_ İnstagram :mustafakaraagacli1 Youtube kanalı:http://www.akademikada.youtube.com/@