Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI: Partiyi Devlet Görme, Siyasi Şaşılıktır!
1.Öndeyi “Partiyi Devlet Görme Siyasi Şaşılıktır!” konulu bu çalışmanın amacı; toplumsal yapıda doğru bilinen yanlışlardan olan “partiyle devleti özdeş görme” anlayışına Türkiye kamuoyunun dikkatini çekmektir. Çalışma; ilgili alan yazın bulgularına ve yazarın postpozivitist görüşleriyle gözlemlerine dayalı oluşturulmuştur. Çalışma; (1)Öndeyi, (2)Siyasal Parti Epistemosu, (3)Siyasi Partilerde Farklılıklar, (4)Toplumda Siyaset Kurumu, (5)Siyaset ve Devlet, (6)Siyasi Partiyle Devlet Özdeşliği, Siyasi Şaşılıktır (7)Vargı ve Yargı, (8)Öneriler alt başlıklarında sistematize edilmiştir. 2.Siyasal Parti Epistemosu Siyasal parti, bir ülkenin yönetimi konusunda ortak bir düşünce ve amaç çevresinde toplanan kimselerin oluşturduğu, anayasaya ve yasalara göre kurulmuş siyasal örgüttür. Siyasi parti, "temsil ettiği belirli grup veya grupların çıkarlarının ilerletilmesi ve ideallerinin gerçekleştirilmesi" için birleşen ortak prensiplere dayalı dayanıklı bir örgütlenmedir (Morse,1891). Siyasal partilerin temel amacı, hükûmet mekanizmasını kurmak ve yürütmek üzere kamu görevine tek başına ya da başkalarıyla ortak olarak kadrolar yerleştirmek ve onları görevde tutmaktır. Siyasi parti, belirli bir ülkenin seçimlerinde yarışacak adayları koordine eden bir örgütlenmedir. Bir parti üyeleri genellikle izleyecekleri politikalar konusunda ortak bulgulara ve görüşlere sahiptir. 3.Siyasi Partilerde Farklılıklar Siyasi partiler, benimsedikleri liberal, muhafazakar, sosyalist, komünizm, milliyetçilik ve islamcılık temelli parti politikalarını ortaya koyarak hedef kitlelerinden oy desteği isterler. Siyasal partiler, anılan ideolojik akımlara göre; aralarında rekabete girerler. Partiler, bir ülkenin demokratik ya da otoriter rejimlerle yönetilmesinde önemli etkisel işlevleri vardır. Otoriter rejimlerde, ülke tek bir partiyle yönetilirken; demokratik rejimlerde otoriter rejimlere göre daha çok sayıda siyasi partiler vardır. Çünkü; farklı siyasi partiler arasındaki siyasal rekabet demokrasinin işlerliğini artırır. Demokratik ülkelerde siyasi partilerin yaygınlığı devletlerin vazgeçilmez bir parçası olarak görülür. Çünkü, siyasi partilerin farklılığı ve yaygınlığı, insanlar arasındaki farklılıklardan dolayı oluşan örgütlü yapılardır. 4.Toplumda Siyaset Kurumu Siyaset, bir grup içinde, üyeleri arasındaki davranışları düzenleme ve yönetme faaliyetleridir. Siyaset, toplumun kamu düzeni ve yönetimi ile ilgilidir. Siyaset, kamu düzenini ve genel yönetimi gerçekleştirmektir. Siyaset kurumunun yönetime yansıması hükümetler ve iktidarlardır. İktidar Max Weber’e göre; toplumun yasal gücüdür. Siyaset kurumları seçme, seçilme, kamu yönetimi ve kamu oyu oluşturma işlevlerinden dolayı diğer sosyal kurumlardan farklıdır. Çünkü; siyaset kurumu iktidarı ve uyguladığı politikalarla birilerinin veya bir grubun çıkarlarına ya da muhalefetine karşı yönetimler gösterebilir. 5.Siyaset ve Devlet Siyaset bir bilim devlet ise belli bir toprak parçası üzerinde ortak amaçlar çerçevesinde örgütlenmiş, siyasi ve hukuki yaptırım gücüne sahip en üstün otoritedir. Devlet olgusu insanların yerleşik hayata geçmesiyle ortaya çıkmıştır (Platon, 2022). Devlet olmak için toprak, halk, iktidar ve egemenlik gerekir. Devletin egemenliği (1)Yasama, (2)Yürütme ve (3)Yargı güçlerine sahip olmasıdır. Devletin temel işlevleri şunlardır: Güçler ayrılığını yaşatmak: (1)Yasama yani kanunları yapmak, (2)Yürütme yani kanunları uygulamak ve (3)Yargı yani uygulama sırasında çıkabilecek sorunları hukuk sistemiyle gidermek. Temel ihtiyaçları karşılamak: Vatandaşların ekonomik, sosyal, eğitim, sağlık ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak. Güvenliği sağlamak: Ülkenin toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını iç ve dış tehlikelere karşı korumak Hak ve özgürlükleri korumak: Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına almak ve adaleti sağlamak. Milli çıkarları korumak: Ülkenin iç ver dış sınırları içinde milli çıkarlarını korumak (Karaağaçlı, 2021: 70-71). 6.Siyasi Partiyle Devlet Özdeşliği, Siyasi Şaşılıktır! Siyasi partiler, insanların aile dışında çeşitli amaçlı birliklerinden oluşur. Çünkü; siyaset kurumu; toplumsal düzen için yönetimi sağladığından, siyaset kurumunun sosyolojik betimlemede aile kurumundan daha büyük toplumsal hayata dönük işlevleri vardır. Siyasi partiler devlet ile özdeş görülmesi siyasi şaşılıktır. Çünkü, biri örgüt diğeri o örgütü de içinde barındıran büyük ölçekli yapıdır. Devlet, toplumsal kurumların işleyişinin denetimini ve gözetimini sağlar. Devlet, sosyal kontrolü sağlayan ve güç kullanma yetkisine sahip tek kurumdur. Varolan siyasal uygulamalarla yasama, yürütme, yargı işlevlerinin bir siyasi partinin tercihleriyle şekillenmesi parti devlet özdeşliğinin yansımasıdır. Oysa, temelde ve tümelde “siyasi parti=devlet değildir!” Çünkü; Parti=devlet anlayışıyla ülkedeki tüm kesimler temsil edilemez. Parti olarak sayısal oy çokluğu, devleti tek merkezden yönetmenin haklılığını getirmez. Ülkenin sosyo-ekonomik, sosyo-eğitsel ve sosyo-kültürel sorunlarına tek bir düşünce topluluğu olan bir siyasi partiyle çözülemez. 7.Yargı ve Vargı “Partiyi Devlet Görme Siyasi Şaşılıktır!” konulu bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında; siyasi parti devletle eş görülemez, aksi hali ise siyasi şaşılıktır ve katılımcı demokrasiye kör kalmaktır varılmıştır. Katılımcı demokrasinin vazgeçilmez öğelerinden olan siyasi partiler, halk ve demokratik toplum kuruluşları ile geniş katılımı sağlamada etkin işleve sahiplerdir. Katılımcı demokrasinin sürekliliği için halk olarak karar verme sürecine katılması, nesnel ve adil seçim süreçleri izlenmeli, her bireyin oy tercihi baş üstünde tutulmalı, kamusal uygulamalarda bir siyasi partiyle devlet eş görülmemelidir. 8.Öneriler “Partiyi Devlet Görme Siyasi Şaşılıktır!” konulu bu çalışmanın yargısı ve vargısı doğrultusunda şu önerilerin ulusal ölçekte dikkate alınmasında yarar görülmektedir: Atatürk ve arkadaşlarının kurduğu Ulus Devlet nitelemesine dayanak olan vatan, toprak, bayrak ve manevi iklimli “Türkiye Cumhuriyet’i ve Kurucu Önderi Atatürk İlkeleri” siyasi parti=devlet anlayışlı partizanca uygulamalardan uzak tutulmalıdır (Karaağaçlı, 2023). Türkiye ve Dünya Ölçeğinde her daim sonsuza dek yaşayacak olan Türkiye Cumhuriyet’i, her yönetime gelenin keyfi ve haleti ruhiyesine göre bir şekle giremeyeceğinden; Cumhuriyetin tam bağımsızlık ve özgürlük düşünseli katılımcı demokrasiyle daha da güçlendirilmelidir. Siyasi partiyi devlet görme şaşılığının tedavisinin de katılımcı demokrasi bilinci olduğu unutulmamalıdır. Politikada olup bitenlere laik ve bilimsel temeller kazandırılınca siyasi partiyle devletin aynı görülmesinin de (!) önüne geçilmiş olacağı unutulmamalıdır. Genel oy ilkesi, servet, eğitim, vergi, cinsiyet ve ırk ayrımı yapılmadan 18 yaşına ulaşmış herkes için adil seçimle ve adil sayımla uygulanmalıdır. Refere Alınanlar Karaağaçlı, M. (2021). Eğitimin Sosyolojisi. İkinci Yazım İkinci Basım. Ankara: Baskı ve Cilt:Bizim Büro Basımevi Yayın Ve Dağıtım Hizmetleri Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti. ISBN–978-605-62357-9-5. Bandrol Seri No Aralıkları: THG-SOP: 983928-983982. Karaağaçlı, M. (2023). Özgürlük, Bağımsızlık Ve Cumhuriyet Yolculuğunda Evrensel Rol Model: Atatürk. Bakü: Azerbaycan Atatürk Merkezi ve İksad İnstıtute Tarafından Düzenlenen 19 Mayıs 2023 Doğumunun 142. Yılında Atatürk 3. Uluslararası Sempozyumu. Sözlü bildiri metni. Morse, A.D. (1891). The Place of Party in the Political System. The ANNALS of the American Academiy of Political and Social Science. Volume 2, Issue 3. https://journals.sagepub.com/home/ANN Platon (2022). Sokrates’in Savunması. İstanbul: Cumhuriyet Eki. Weber, M. (2004). Sosyolojinin Temel Kavramları. Çeviren: Medeni Beyaztaş. Efkar Yayınevi. _________ İletişim ve Erişim Dr. Öğr. Üyesi, G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi. e-posta : [email protected] ORCID : https://orcid.org/0000-0003-3488-1021 Web (1): w3.gazi.edu.tr/~mkara Web (2): https://avesis.gazi.edu.tr/mkara Web (3): www.yurtspor.com Web (4): www.mektepligazete.tebeşir Web (5): www.mektepligazete.bülten Facebook (1): Kirizma Facebook (2): Mustafa Karaağaçlı Twitter : M_Karaagacli_ İnstagram : mustafakaraagacli1 Blog :kirizma.blogspot.com
