Anadolu Eğitim Sendikası: PISA Sonuçları Ne Söylüyor?

PISA SONUÇLARI NE SÖYLÜYOR?

OECD tarafından açıklanan PISA 2025 sonuçları, eğitim camiasında haklı bir hareketlilik yarattı. 91 ülkenin katıldığı bu dev raporda Türkiye, fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik olmak üzere üç alanda da sıralamasını ve puanlarını yukarı taşıyan ülkelerden biri oldu.

Anadolu Eğitim Sendikası olarak, öğrencilerimizin ve meslektaşlarımızın emeğiyle ortaya çıkan bu uluslararası tablodaki olumlu gelişmeleri memnuniyetle karşılıyoruz. Ancak masadaki rakamların arkasını okumayı, sistemin kronikleşen sorunlarını ve göz ardı edilemeyecek eşitsizlikleri de açıkça konuşmak zorundayız.

Açıklanan son verilere göre, Türkiye'nin 2022'den 2025'e uzanan süreçteki performans değişimine bakacak olursak;

Fen Bilimleri: 2022 yılında 81 ülke arasında 34. sıradayken (476 puan), 2025'te 91 ülke içinde 19. sıraya (494 puan) yükseldi. Bu sonuçla ülkemiz, 482 olan OECD ortalamasının da üzerine çıkmış durumda. Üstelik üst düzey öğrenci oranı yüzde 7,4'e ulaştı.

Okuma Becerileri: En dikkat çekici sıçrama burada yaşandı. 2022'de 36. sırada (456 puan) bulunan Türkiye, 2025'te tam 18 basamak birden tırmanarak 18. sıraya (472 puan) yerleşti ve 461 olan OECD ortalamasını geride bıraktı.

Matematik: Uzun süredir en çok zorlandığımız alan olan matematikte, 2022'deki 39. sıradan (453 puan) 2025'te 28. sıraya (462 puan) bir yükseliş görüldü. Puanımız 9 puan artsa da, 463 olan OECD ortalamasının kıl payı altında, yani tam sınırında yer alıyoruz.

Bu tablonun arka planında Türkiye'nin fedakar eğitim emekçilerinin çilesi, tırnaklarıyla kazarak beslediği gayret vardır. Okullardaki fiziksel ve sosyal öğrenme ortamlarında son dönemde hissedilen kısmi iyileşmeler ile OECD ortalamasının üzerine çıkmış olması sevindiricidir.

Özellikle fen ve okuma becerilerinde yakalanan bu ivme, çocukların eleştirel okuma ve sorgulama reflekslerinde ezberin biraz olsun kırılmaya başladığının işaretidir. Üst düzey beceri gösteren öğrenci oranının tarihimizin en yüksek seviyesine gelmesi de geleceğimiz adına umut vericidir.

Bütün bu sevindirici tablolara rağmen, sahadan kopuk olmadan bu raporun perde arkasındaki gerçekleri görmezden gelemeyiz.

Ülke genelindeki puan artışı güzel bir istatistik sunuyor ancak okullar arasındaki uçurumu gizlememelidir.

Metropollerdeki ya da belirli statüdeki okullarla, Anadolu'nun en uçra köşesindeki veya dezavantajlı mahallelerindeki okulların imkanları arasındaki dağlar kadar fark kapanmış değildir. Bu başarı ne yazık ki adil bir şekilde tüm okullara eşit dağılmıyor.

Matematik ortalamasını yakalamış olmamız güzel ama analitik düşünceyi, soyut problem çözmeyi hâlâ içselleştirebilmiş değiliz. Sınav odaklı sistemimiz çocukları "nasıl çözerim" taktiğine itiyor, "neden ve nasıl" sorgulamasını es geçiyor.

Eğitim sistemimiz LGS ve YKS gibi sınav odaklı olduğu sürece, PISA'da hangi basamağa çıkarsak çıkalım kalıcı öğrenme bu merkezi sınavların gölgesinde ezilmeye devam edecektir.

Anadolu Eğitim Sendikası olarak çağrımız nettir. Rakamlardaki bu geçici ya da istatistiksel yükselişler bizi asla rehavete sürüklememelidir. Okul yönetimleri tamamen liyakatle şekillendirilmeli; öğretmenin ekonomik ve mesleki itibarı iade edilmelidir.

Kaynaklar merkezi sınav odaklı okullara değil, en çok ihtiyacı olan dezavantajlı bölgelere aktarılmalıdır.

Gerçek başarı, bir test sınavında sıralama atlamak değil; bu ülkenin her bir çocuğunu nitelikli, adil ve eşit bir eğitimle hayata hazırlayabilmektir.