138 Bin Öğretmene İhtiyaç Var, 45 Bin Öğretmen Fazla
Sayıştay Raporuna göre ülke genelinde toplam net olarak 138 bin öğretmene ihtiyaç var. Sayıştay’ın Milli Eğitim Bakanlığı raporunda ortaya çıkan verilere göre, 2020 için yapılan 40 bin sözleşmeli öğretmen ataması, bakanlıktaki ihtiyacı karşılamıyor.
Paylaş
Yazı boyutu
100%
138 Bin Öğretmene İhtiyaç Var
Sayıştay Raporuna göre ülke genelinde toplam net olarak 138 bin öğretmene ihtiyaç var. Sayıştay’ın Milli Eğitim Bakanlığı raporunda ortaya çıkan verilere göre, 2020 için yapılan 40 bin sözleşmeli öğretmen ataması, bakanlıktaki ihtiyacı karşılamıyor.
Raporda, toplam 138 bin öğretmene ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığı binlerce öğretmene ihtiyaç duyarken, kadro planlaması ve kaynak kullanımdaki büyük hatalar ile norm fazlası öğretmenler nedeniyle bu ihtiyacını karşılanamadığı ifade ediliyor.
Sayıştay raporunda ülke genelinde boş kadro sayısı 93.235 olarak açıklanırken, ihtiyaç duyulan öğretmen sayısı ise 138.393 olarak veriliyor. 2020 Yılı içerisinde 40 bin sözleşmeli öğretmen ataması yapılması nedeniyle bakanlığın net olarak hala 100 bin öğretmen açığı bulunuyor.
Sayıştay raporunda tespit edilen öğretmen ihtiyacına ve düzenlenen tablodaki verilerden anlaşılacağı üzere ülke genelinde boş kadro sayısı 93.235, ihtiyaç duyulan öğretmen sayısı ise 138.393’dir.
MEB İhtiyacı Doğru Belirleyememiş
Raproda tablodan hareketle verilerin değerlendirildiği bölümde, “Kurum bazlı öğretmen ihtiyacının hem ülke geneli hem de iller özelinde net öğretmen ihtiyacından yüksek olması, eğitim kurumları ve alanlar itibarıyla ihtiyacın doğru belirlenmemiş olmasından kaynaklanmaktadır” denilerek, MEB’in ihtiyaç planlamasını yapamadığı tespit edilmiştir.
Yine raporda tespit edilen ve örneklendirilen duruma göre, kurum bazlı ihtiyacın en yüksek olduğu İstanbul’da boş kadro sayısı 28.172 olup bu kadroların tamamına atama yapılsa dahi ihtiyacın karşılanamayacağı açıklanmıştır.
Sayıştay raporunda en çok öğretmen ihtiyacı bulunan İstanbul ilinin verilerinin değerlendirildiği bölümde “kurum bazlı öğretmen ihtiyacı 31.033 iken 28.172 kadronun atıl vaziyette beklemesi ise bu konuda doğru bir planlamanın yapılmadığı anlamına gelmektedir” denilerek, bakanlığın insan kaynaklarını doğru ve sağlıklı bir biçimde planlamadığı açıklanmaktadır.
Net öğretmen ihtiyacı ile kurum bazlı öğretmen ihtiyacı arasındaki farkın ortaya çıkması ve sayıştayın bunun üzerine yaptığı değerlendirmede, planlama sürecinde saha verileri analiz edilmediği ve atamalar bir plan dâhilinde yapılmadığı için bu durumun problemin çözümünü zorlaştıracağı belirtilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı’nda Planlama Zaafiyeti…
Sayıştay’ın MEB için hazırladığı raporda dikkat çeken en önemli bölüm, bakanlıktaki kadro dağılımındaki dengesizlikler ve çeşitli zafiyetler. Raporda bakanlığın mevcut durumundaki bulguların analizinde mali kaynakların verimli kullanılamadığı belirtiliyor
İşte Sayıştay Raporundaki O Bölüm:
“Mevcut öğretmen kadrolarının dağılımında ülke geneli ve iller açısından birçok dengesizlikler bulunduğu ve bu dengesizliklerin süreklilik kazandığı, planlamadaki zafiyetler nedeniyle bir yandan öğretmen açığı sorunu çözüme kavuşturulamaz iken bir yandan da kısıtlı olan mevcut yetişmiş insan kaynağının ve buna bağlı olarak mali kaynakların verimli kullanılamadığı görülmüştür”
MEB Norma Aykırı Atamalar Yapmış…
Sayıştay raporunda Milli Eğitim Bakanlığı’nın her derece kurumun yönetici ve öğretmen norm kadroları belirlenmiş olmasına rağmen bakanlığın uygulamada norma aykırı atamalar yapması nedeniyle birçok kurumda öğretmen fazlalığı oluşurken, buna karşın birçok kurumda da öğretmen açığının doğduğu belirtilmiş.
Raporda bakanlığın söz konusu açık ve fazla dengesizliğini, yer değiştirme suretiyle yapılan atama, ilk atama, sözleşmeli öğretmenlik ve ders ücreti karşılığı öğretmenlik gibi yöntemlerle dengelenmeye çalıştığı, ama mevcut dengesizliklerin önemli boyutlara ulaşması nedeniyle giderilemediği ifade ediliyor.
Eğitime Erişim ve Fırsat Eşitliği MEB’in Yaptığı Norma Aykırı Atamalar Yüzünden Gerçekleşmiyor
Sayıştay raporu, MEB’in atama yönetmeliğinin dışına çıkarak usulsüz gerçekleştirdiği atamaların bedelinin anayasal hakların engellenmesini doğurduğunu da tespit ediyor. Raporun ilgili bölümünde, bakanlık tarafından norma aykırı atamalar yapıldığı için oluşan dengesizliğin, bir taraftan ihtiyaç fazlası öğretmenler nedeniyle kısıtlı olan insan kaynağının etkin ve verimli kullanılamamasına neden olduğunu ifade ediyor, diğer taraftan ise öğretmen ihtiyacı karşılanamayan birçok yerleşim biriminde bireylere eğitime erişme hakkı ve eğitimde fırsat eşitliği gibi temel anayasal hakların yeterince sunulamamasına yol açtığını belirtiyor.
Raporda açıklanan verilere göre ülke genelinde büyük bir öğretmen ihtiyacı varken aynı zamanda hemen her alanda makul kabul edilemeyecek sayıda öğretmen fazlası bulunmaktadır.
Her 5 Öğretmenden 1 Tanesi Norm Fazlası…
Tablodaki verilerden 2019 yılı sonu itibarıyla ülke genelinde 45.141 öğretmenin norm fazlası olduğu, bu sayının mevcut toplam öğretmen sayısının %5,84’üne tekabül ettiği ve fazlalığın büyük bir kısmının kadrolarının Ankara, İstanbul, İzmir ve Konya illerinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan Hakkâri, Kırşehir, Şırnak ve Tunceli illerinde mevcut kadrolu öğretmen sayısının yaklaşık olarak %20’sinin norm fazlası durumunda olduğu görülmektedir. Örneğin Kırşehir ilindeki öğretmen fazlası toplam öğretmen mevcudunun %20,69’una denk gelmektedir ki bu oran Kırşehir ilindeki her 5 öğretmenden 1’inin norm fazlası olduğu anlamına gelmektedir.
İhtiyaç Fazlası Öğretmenlerin MEB’e Bedeli 3 Milyar TL
Raporda, bakanlık tarafından kadrolu öğretmenlerin ülke genelinde dengeli bir biçimde dağıtılamaması, norm kadro fazlası öğretmen sorununun aynı ilçede ve aynı alanda dahi çözülememesi, öğretmen ihtiyacının karşılanması amacıyla sözleşmeli ve ücretli öğretmen istihdamına gidilmesi beşeri kaynakların yanı sıra mali kaynakların da etkin kullanılmamasına neden olduğu ifade ediliyor.
Sayıştay, bakanlık tarafından gerçekleştirilen, norma aykırı atamaların bakanlığa yıllık bedelini 2,8 Milyar TL olarak belitiyor.