Yeni lise modelinin olumlu ve olumsuz yönleri

Milli Eğitim Bakanı özeti bir gün önceden açıklanan yeni ortaöğretim modelinin detaylarını 18 Mayıs 2019 Cumartesi günü kamuoyu ile paylaştı. 2012-13’te  4+4+4’lük sistemle ilkokul 1.sınıfta eğitime başlayan öğrenciler, 2020-21 eğitim-öğretim yılında 9.sınıfa yeni ortaöğretim modeli ile başlayacak. Yapılan açıklamadan, zorunlu ders sayısının azaltılıp seçmeli ders ağırlıklı esnek modüler modelin uygulamaya konulacağını anlıyoruz. Yeni düzenleme ile birlikte ortaöğretimde oldukça kapsamlı değişikliklerin gerçekleştirileceği ifade ediliyor. 17 yılda 15 değişiklik yapılan lise öğretiminde süreç başlayana kadar açıklananlara ilave başka değişikliklerin yapılma olasılığı yüksek görünüyor. İçeriği güncellenmiş görsel sunumlarla bir ürünün reklamı gibi kamuoyuna sunulan modelin “piyasa okulu” formuna dönüşme potansiyeli taşıdığını verilen bilgilere bakarak söylemek mümkün. 12.sınıfın büyük oranda üniversite giriş sınavına değil üniversiteye hazırlık sınıfına dönüştürüleceği, bu nedenle ders sayısının azaltıldığı söylenmiş olsa da mevcut okul imkansızlıkları, bilgiye ve okula erişimin demokratikleşmesinin önündeki engeller nedeniyle yeni modelin de sınava bağımlı bir model olacağını ve çocukların sınavların yarattığı travmalardan kurtulamayacağını söylemek olanaklı.

Açıklanan yeni lise modeli (ortaöğretim tasarım modeli) olumlu, olumsuz ve de Şura kararları yönünden üç ayaklı olarak ele alındığında ;

A- Tasarımlanan modelin olumlunacak yönleri
  • Ders sayısının azaltılması
  • 12.sınıfın üniversiteye giriş sınavına değil üniversiteye hazırlık sınıfına dönüştürülmesi
  • İlgi alanlarını ölçen özellikleri ölçmek
  • Bütün eğitim aşamalarının işlevsel olarak birbiriyle ilişkilendirilecek olması
  • Sertifika programlarının okul içine alınması
  • Yaparak yaşayarak öğrenmeye dayandırılan bir sistemin kurulacak olması
  • Öğretmenlerin oluşturulan yeni ve farklı dersler için devam edecekleri sertifika programlarından ücret alınmaması
  • Sınavın amaç değil araç olarak değerlendirilmesi
  • Etkin bir yönlendirme sistemi kurma, çocuğun toplumla ilişki içinde olma iddiası
  • Ekonomik, teknolojik, sosyal, ekolojik, fen ve matematik alanında yaşanan güncel gelişmeler ile değişimlerin ders olarak okutulmasının planlanması
B-Tasarımlanan modelin olumsuzlanacak yönleri
  • Piyasa okulu anlayışını çağrıştıran kariyer ofislerinin kurulması
  • Bilgi Kuramı dersi yerine felsefe grubu ders sayısının artırılması sağlanmalıydı
  • Fiziki alt yapı ve okulların olanak eşitliğinin sağlanması ve okullar arasındaki farklılığın azaltılması için yapılacak yatırımlara çok ciddi finansal kaynak gerekiyor olmasına rağmen kaynak için zamana ihtiyaç olduğunun bizzat Bakan tarafından açıklanması. Kaynak şimdi yok hatta tasarrufa ve zamana ihtiyaç var.(Bu olumsuzluğu Bakan da kabul ediyor) Dolayısıyla 4+4+4’lük sistemle  1.sınıfa başlayan ve 2020-21 eğitim yılında 9.sınıf olacak olan 1 milyon 850 bin öğrenci ile özellikle 9.sınıfta sınıf tekrarına kalan yaklaşık 400 bin toplamda 2 milyon 250 bin öğrenciye bilim alanlarına göre oluşturulacak ilave 25 bin derslik bulunması ya da yeni derslik inşaatının gerçekleştirilmesi
  • Öğretmenleri güçlendirecek ekonomik ve sosyal tedbirlerin açıklanmamış olması
  • Haftalık ders saatlerinin azalması ile oluşacak öğretmenlerin norm fazlası durumu için somut çözüm önerilerinin geliştirilmemesi
  • Okullar arasındaki imkan farklılıklarının azaltılmasına yönelik önerilerin neler olduğunun nasıl yapılacağının ifade edilmemesi. Açıklamanın niyet beyanından öteye geçmemesi
  • Eğitimin ekonomimize ve demokrasimize sunacağı katkılardan bahsedilmesine rağmen,okul yönetiminin, okula ve bilgiye erişimin demokratikleşmesi noktasında bir açılımdan söz edilmemesi
  • Zorunlu din eğitiminin Anayasal değişiklikle birlikte zorunlu olmaktan çıkarılmasına yönelik herhangi bir açıklama yapılmaması
  • Özgürlük havası verilen seçmeli ders uygulamasının öğretmen yokluğu gerekçe gösterilip, idarelerin zorlaması, baskısı ve yönlendirmesi ile zorunlu seçmeli derslere dönüşecek olması
  • Özellikle bazı temel bilimlerin seçmeli ders formatına sokulması
  • Tasarım ve beceri atölyelerine olduğundan fazla ve abartılı bir işlev yüklenmesi
  • MEB 2018 İdari Faaliyet Raporuna göre sadece iki lise türünde meslek ve imam hatip liselerinde 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrenci sayısı 975 bin 212’dir. Öğrencilerin 20 gün ve üzeri devamsızlık durumu büyük bir olumsuzluktur.Devamsızlık olumsuzluğunun olumluya nasıl evrileceği açıklamada kendine yer bulamamıştır.
  • 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı, üniversite sınavları veya başka politik nedenlerle midir bilmiyoruz ancak lise açıklaması aceleye getirilmiştir. Önce ilkokul sonra ortaokul en son  lise aşamaları tasarlanıp açıklanmalıydı.Tersi yapılmıştır.Çatı önce kurulmuştur. Doğru olmamıştır.

 

Devamı gelecek…