Gündem
Öğrenciler
Öğretmenler
Yazarlar
Üniversiteler
Sınavlar
Kamu Haberleri
Bir Zamanlar Eğitim
İletişim
Künye
  Yeni ortaöğretim modelinin şuralarla bağlantısı

Yeni ortaöğretim modelinin şuralarla bağlantısı

...

Önerilen ortaöğretim tasarım modeli ile ilgili pek çok Şürada alınmış benzer karar önerileri bulunmaktadır.Hatta bu modelin yazımız ekinde yer alan ve  1974 yılında  Bakan olan Mustafa Üstündağ döneminde gerçekleştirilen  IX. Şürada önerilen modelin bugün gerçekleştirilmek istenen ortaöğretim tasarım modeli ile pek çok yönden benzerlikleri olduğunu söyleyebilirim. Benzerlikler ekte yer alan Şüra  kararları arasında üstü sarı renkle boyanarak belirlenmiştir.
Kaynak Bkz MEB Şüra Kararları TTK İnternet Sayfası

Bakanlığın Yeni Ortaöğretim Tasarım Modelinin Ana Hatları

1- Derinleşme
  • Ders sayısının azaltılması
  • Deneyime yönelik eğitim
  • Atölye ve laborutuvar çalışmaları
  • Alan derslerinde proje ve uygulama çalışmaları(yaparak yaşayarak öğrenme)
 
2- Çocuğu Kendisiyle Buluşturma
  • Esnek yapı
  • Kişiselleştirme
  • İlgi alanları
  • Yetenek
  • Kişilik
  • Kişisel rehberlik(yöneltme)
3- Bilginin değere dönüşmesi
  • Sistem kavramı
  • Bilgi kuramı
  • Tasarım odaklı düşünme
  • Toplumsal fayda

IX.MEB Şürasının Ana Hatları

5- ÇEŞİTLİ PROGRAMLAR
Ortaöğretimin amaç ve görevlerini yerine getirebilmesi için ortaöğretim kurumlarında;
1-Yükseköğretime hazırlayan programlar
2-Hem mesleğe hem de yükseköğretime hazırlayan programlar
3-Hayata ve iş alanlarına hazırlayan programlar düzenlenir.
Öğrenciler, ortaöğretimde, istek ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda bu programlardan birine yönelerek yetişme olanağı bulurlar (Karar -23).
Ortaöğretimde çeşitli programlar, öğrencilerin istek ve kabiliyetleri yönünden olan bireysel farklılıklarına ve yönelecekleri alanın özelliklerine cevap vermek üzere,
1-Bütün programlar için ortak dersler
2-Yükseköğretime hazırlayan özel dersler
3-Seçmeli veya mesleki derslerden oluşur.
Ortak dersler, her programda her öğrenci için zorunlu olan derslerdir.
Özel dersler öğrenciyi, ilerde gireceği yükseköğrenim dalına yönelten ve ona bu yönde gelişme ve derinleşme olana ğı veren, yalnız ilgili programlardaki öğrenciler için alınması gereken derslerdir. Öğrenci yükseköğrenime girmek istiyorsa, söz konusu özel dersleri almayabilir.
Seçmeli dersler veya meslek dersleri belli bir programa girmiş olan öğrencinin ortak ve özel dersler dışında seçtiği derslerdir.
Ortaöğretimde çeşitli programların düzenlenmesinde dersler arasında "aynilik" yerine "denklik" ilkesi uygulanır (Karar-24). Her öğrencinin 54. maddede belirlenen ortak derslere ek olarak IX. sınıfta seçmeli dersler arasından beceri kazandıran en az bir uygulamalı ders alınması zorunludur (Karar-26).
Yabancı dil yükseköğretime hazırlayan programlar için zorunlu bir ortak derstir.
Okul müdürü gerekli gördüğü takdirde yabancı dil derslerini A. B. C. kararları hâlinde düzenleyebilir. Bu takdirde öğrenciler yabancı dil bilgilerine göre bu kurlara ayrılır.
Seçmeli dersler arasında bulunan yabancı dil saati, takviyeli yabancı dil veya ikinci dil öğrenimine ayrılabilir.
Okulu bitirdiği zaman öğrencinin yabancı dil bilgi seviyesi A, B veya C kuru olarak dosyasına işlenir (Karar- 27).
7- ORTAÖĞRETİMDE YÖNELME (LİSE)
Yöneltme temel eğitimde başlar; yanılmaları önlemek ve muhtemel gelişmelere göre yeniden yöneltmeyi sağlamak için ortaöğretimde de devam eder.
Ortaöğretimde ilgi ve kabiliyetleri belirlenmekle beraber ortaöğretimin başlarında pek çok çocuk henüz yollarını aramakta olduklarından, ortaöğretimin özellikle ilk yılında, öğrencilerin yeteneklerinin daha belirgin olmasına fırsat verilir ve istekle izleyecekleri çeşitli programlar için yönelme olanakları hazırlanır.
Bu amaçla, IX. sınıf programlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslar göz önünde tutulur:
1-Bu sınıfta;
a)Ortaokuldan gelen öğrenciler arasındaki seviye farklarının giderilmesine çalışılır.
b)Öğrencilerin ortaöğretimin çeşitli programları için gerekli olan genel kültürü kazanmaları sağlanır.
c)Ortaokul sonunda öğrencilere yapılan yöneltme tavsiyelerindeki muhtemel yanılmaları düzeltme olanak ve fırsatı bulunur.
3-Bu amaçla birinci ve ikinci kanat dönemleri sonlarında, sınıf öğretmenler kurulu, "rehberlik servisi" nin önerisini, öğrencinin isteğini ve sınıf öğretmenlerinin görüşünü de inceleyerek öğrencinin bu sınıftan sonra yönelebileceği programı seçme hususunda öğrenci velisine yapılacak tavsiyeyi kararlaştırır. Okul idaresi, yıl sonunda yapılan tavsiyeyi öğrencinin okul dosyası na ve karnesine işler. Bu tavsiye zorlayıcı değil, yol göstericidir.
X. yıl programlarına girişte, IX. sınıfta okutulan derslerden veya ders gruplarından aranacak başarı koşulları her programın özelliğine göre ayrı ayrı belirtilir. Bu arada ortaokul başarısı da göz önünde tutulur. (Karar- 28)
8- YÜKSEKÖĞRETİME HAZIRLAYAN PROGRAMLAR
Yükseköğretime hazırlayan başlıca dört çeşit program vardır.
1-Dil ve Edebiyat
2-Sosyal ve Ekonomik Bilimler
3-Matematik ve Fizik
4-Tabii Bilimler
Bu dört program dört ana yönde öğrencilerin yükseköğrenime yönelmesini sağlar.
Özellikle küçük yerleşme birimlerinde veya öğrenci sayısı az ortaöğretim kurumlarında bu programlar "birleşik programlar" hâlinde düzenlenmelidir (Karar 29).
10-SEÇMELİ DERSLER
Ortaöğretim kurumlarında seçmeli derslerin amacı;
1-Öğrencilerin hayata çevreye ve iş alanlarına geçmelerini kolaylaştırmak için onlara gerekli bilgi ve becerileri kazandırmak
2-Onların çeşitli iş alanlarını tanımalarına, bu alanda beceri kazanmalarına yardım etmek
3-Öğrencilere kişisel kabiliyetlerini geliştirme olanağı sağlamak
4-Öğrencilerin yönelecekleri yükseköğretim alanına daha iyi hazırlanabilmeleri için tamamlayıcı bilgi ve beceriler edinmelerine yardım etmek;
5-Öğrencilere boş zamanlarını yararlı  bir şekilde kullanma alışkanlığı kazandırmaktır (Karar -31)
XVI - ORTAÖĞRETİMDE YILLIK DERS ÇEŞİDİNİN AZALTILMASI VE DERSLERİN TEKSIFI OLARAK OKUTULMASI
"Ortaöğretimde yıllık ders azaltılması ve derslerin teksifi olarak okutulması" uygun görülmüştür. Bu maksatla hazırlanan iki ders dağıtım çizelgesi taslağı aşağıya çıkarılmıştır.
Ortaöğretimde öngörülen ders geçme ve kredi düzeni ile ilgili denemeler yapılıp uygulama genelleştirilinceye kadar geçecek dönem içinde, aşağıda önerilen ders dağıtım çizelgeleri uygulanacaktır. Uygulama 1974-1975 öğretim yılında liselerin IX . sınıfından itibaren başlayacak ve üç yılda genelleşmiş olacaktır. 1974-1975 öğretim yılında liselerin X. ve IX. sınıflarında bulunan öğrenciler izledikleri ders dağı tı m çizelgelerine göre öğrenimlerini tamamlayacaklardır. (Karar-49)”
Sonuç olarak, içinde eskiye dair pek çok içerik barındıran ancak güncel değişim ve yenilikleri de içerecek şekilde sunulan ortaöğretim tasarım modeli açıklandığı andan itibaren “finansal kaynak yokluğuna ve kaynağın temini için zamana ihtiyaç olduğuna” vurgu yapılan gerekçesi nedeniyle inanılır ve güvenilir olma duygusunu sakatlayan bir başlangıç yapmıştır. Geçilmesi hedeflenen bu sisteminde demokratik, özgürlükçü, cinsiyet eşitlikçi, çoğulcu toplum yapısını kapsayan ayağı topaldır. Sayın Bakan sorular sormaktadır. Bir biçimde mevcut sistemin sorgulamasını yapmakta, ezbere dayanmasını ve sınava yürümesini eleştirmektedir. Eleştirilerinde çok haklı yanlar bulunmaktadır. Ancak bugün şikayetçi olunan ve eleştirilen sistemin Sayın Bakanın  TTK Başkanı olduğu dönemdeki düşünce mekaniğine bağlı program ve sistem değişikliklerine dayandığını da hatırlamak gerekmektedir. Açıklanan bu tasarım modelinin kötünün iyisi olmaması ve daha büyük kaosa yol açmaması için yapılan eleştiri ve önerilerin özenle ele alınıp değerlendirilmesi, değerlendirmeden öte geçip uygulamanın bir parçası haline getirilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır. Geçmişte yaşanmış deneyimler böyle olmadığını göstermektedir. Umarız böyle olur.