Gündem
Öğrenciler
Öğretmenler
Yazarlar
Üniversiteler
Sınavlar
Kamu Haberleri
Bir Zamanlar Eğitim
İletişim
Künye
  Eğitimde başarısını kanıtlayan ülkeler ne yapıyor?

Eğitimde başarısını kanıtlayan ülkeler ne yapıyor?

Eğitim gündemi hareketli. Sistem alarm veriyor. 2018’de hem lisede hemde üniversitede yerleştirme ve nakillerin ardından yüz binlerce kontenjan boş kaldı. Boş kontenjanların nasıl doldurulacağı,yeni Bakan, sistem-sistemsizlik, yeni müfredat, başarı-başarısızlık,nicelik-nitelik tartışılıyor. Herkes şu soruyu soruyor: eğitimde başarısı kanıtlanan ülkeler neyi iyi yapıyor ve Türkiye neyi kaçırıyor? Bu soruların cevabını başarıya etki eden faktörlerde aramak gerekiyor. Buna göre eğitimde başarı için, dünya genelinde yüksek başarı kaydetmiş eğitim sistemleri incelendikten sonra ortaya çıkan, ortak beş kilit faktör şöyle sıralanıyor.   Başarı faktörleri Birinci faktör öğretmen niteliği. Öğretmenlerin niteliği, öğrencinin öğrenme düzeyini etkileyen ve okuldan kaynaklanan en önemli faktör olarak öne çıkıyor. Burada niteliğin başlangıçtan sonuca kadar ele alınması gerektiği ortaya çıkıyor. Yani eğitimde öğretmen niteliğinin sağlanması, yetenekli insanların öğretmen olmaya özendirmeyi, bu kişilerin meslekte tutulmasını, gelişim fırsatları sunulmasını ve başarılı örneklerin çoğaltılması gerektiği öne çıkıyor. Eğitimde başarıda ikinci kritik faktör öğretim metodolojisi. Bu ikinci faktör, iyi bir sistem kurulması gerekli olduğunu işaret ediyor. Yani eğitimde hedefler net bir şekilde ortaya konulmalı, öğrenci merkezli bir eğitim mi yoksa öğretmen merkezli bir eğitim sistemi mi yürütüleceğine karar verilmeli, hangi konuların en verimli şekilde nasıl öğretilebileceği belirlenmelidir. Üçüncü faktör eşitlik. Buna göre bir ülkenin eğitimde başarılı olması için cinsiyeti veya ekonomik koşulları ne olursa olsun tüm çocukların sistemden yararlanabilmesini garanti eden spesifik gösterge ve hedeflerin belirlenmesi gerekiyor. Yani tek bir gruba ya da coğrafi lokasyona odaklanan değil, ülkenin tümünde eğitim niteliğini artırmaya odaklanan sistemler daha başarılı olmaktadır. Dördüncü faktör toplumsal katılım. Eğitimin toplum nezdinde saygı gördüğü ülkeler başarısı ve niteliği yüksek eğitim sistemlerini kurmada daha başarılı oluyorlar. Ayrıca velilerin çocuklarının eğitimine ve okulların karar verme süreçlerine dâhil edilmesi, sistem üzerinde fark yaratıyor. Demokratik sütunlar üzerine inşa edilen okul sistemleri ve bu okullarda yapılan eğitim daha başarılı oluyor. Beşinci faktör dijitalleşme. Dijitalleşmeye, hem daha iyi veri toplama ve yönetme, hem de öğretme, değerlendirme ve öngörmeye yönelik yenilikçi araçlarla yeni fırsatların kapısını açtığı için önem vermeliyiz. Eğitimde başarılı ülkeler, bu faktörlerden en az birinde fark yaratıyor. Yani tüm bu unsurların hepsinde en iyi olmak gerekmiyor. Bir-iki faktörü merkeze alıp bunlara odaklanıldığı zaman diğer pek çok metrik çerçevesinde başarılı sistemler oluşturabiliyor. Örneğin bir ülke, “En iyi kalitede öğretmenleri istiyoruz ve bunu bütün ülkede yaygınlaştırmak istiyoruz” dediği zaman, diğer metriklerde de başarıya yaklaşıyor.   Eğitimde başarısını kanıtlayan ülkeler, neyi iyi yapıyor? Singapur, öğretmenin niteliğine odaklanıyor! Singapur, eğitimde başarı için yüksek niteliğe sahip adayları çekerek ve elde tutarak öğretmen niteliğinde ve yeteriliğinde mükemmelleşmeye odaklanıyor. Öğretmenlere yılda 100 saatlik eğitimler veriyor. Her bir akademik alandaki mezun grubunun ilk yüzde 30’luk kısmı içinden seçim yapılıyor. Başvuranların 6’da 1’i kabul ediliyor. Üst düzey eğitim tek bir merkezi kuruluş (Ulusal Eğitim Enstitüsü) tarafından karar veriliyor. Singapurlular, öğretmenlerin topluma en fazla katkıda bulunan kişiler olduklarını düşünüyorlar. Finlandiya'da test yok, ev ödevi az! Finlandiya’nın eğitim alanındaki sürekli başarısı, “ne” öğretildiğinden çok “nasıl” öğretildiği ile alakalı. Yüksek beceri sahibi öğretmenler ders kitaplarını ve materyallerini seçmekte, dersleri nasıl işleyeceklerine karar vermekte özgür. Temel eğitimde standart/ulusal test yok. Değerlendirme, öğretmen tarafından sınıfta yapılıyor. Rekabetten ziyade işbirliğine odaklanılıyor. Okul dışı aktiviteleri teşvik etmek amacıyla minimum ev ödevi yükü var. Daha az sayıda konu işleniyor, ancak daha detaylı ve kapsamlı öğretiliyor. Estonya, 'eşitlik' konusunda duyarlı! Eşitlik konusundaki duyarlılık, Estonya’nın dünya çapında en başarılı eğitim sistemlerinden biri olmasında önemli bir unsur. Estonya’nın eğitim sisteminin temelinde ‘eşitlik’ var. Farklı çevre ve gelir seviyelerinden gelen tüm öğrenciler aynı eğitimi alıyor. Genellikle performansa dayalı olarak öğrenciler arasında ayrım yapılmıyor. Öğretmenler, ulusal müfredat sınırları içinde otonomi sahibi. Estonya halkı eğitime büyük değer veriyor. Uruguay, öğrencilerin yüzde 83'üne 'online' ulaşıyor! Uruguay, tüm sistem genelinde, çığır açan dijitalleşme ve eğitim teknolojilerini kullanıyor. PISA 2015’te ortalama puanını en çok artıran 5 ülkeden biri. Ülkedeki Öğrencilerin yüzde 83’üne ulaşabilen sistem kurmuşlar. Öğretmen ve öğrencilerin sorunsuz bir şekilde işleyen online bağlantısı sayesinde sınıf dışında da devam eden eğitim ve öğretim sistemleri var. Kanada Eğitim Sistemi'nde, çocuklara verdikleri değer, okulun akademik başarısından çok daha önemli Kanada okullarında. Anaokulundan üniversitesine kadar bütün okullarda önce çocuk önemliydi onlar için, okullarda odak noktası öğrencinin kendisi. Akademik başarı ikinci planda kalıyor. Öğretmenler bizdeki gibi gırtlağını patlatana kadar sınıfta bağırmıyor. Sınıfın dört bir tarafına konulan minik hoparlörlerle ve öğretmen yakasına asılan minik bir mikrofonla çözmüşler ses sorununu. Öğrencilerin sosyal, duygusal ve ahlaki yönleri, akademik başarıdan önde geliyor Kanadalılar için.   Sonuç olarak, eğitimde yaşanan ve yapısal hale gelen sorunlar her ne kadar siyasi  bir takım saikler gözetilerek görmezden gelinmeye ve gözlerden kaçırılmaya çalışılsa da, eğitim sorunu bütün toplumun en temel gündemini oluşturmaya devam etmektedir. Eğitimin temel bir insan hakkı, okulun ise kamusal bir söylem alanı ve ortak yaşam mekânı olduğu gerçekliğini temel referans noktası kabul eden; eğitimin demokratikleştirilmesine ve eğitimde eşitliğin sağlanmasına katkı sunan; cinsiyet eşitlikçi, ekolojist, dayanışmacı bir eğitim anlayışına dayalı,insanlğın ortak değerlerinin, estetiğin(sanatın) eğitimini,bilginin öğretimini içerecek düzenleme ve uygulamalar vakit kaybedilmeksizin hayata geçirilmelidir. Başarmanın sırrı bu beş faktörün içinde saklı.Dünya başarıyor bizde başarabiliriz.