Bu kasabada insandan çok kitap var!

 

Hay-on-Wye, Galler’in İngiltere sınırında, Wye nehri kıyısındaki iki bin nüfuslu küçük bir pazar kasabası ve topluluğu. Dar sokakları, en fazla birkaç katlı taş veya ahşap evleri, saat kulesi, kitapları, kilisesi ve tam ortasındaki küçük tarihi kalesiyle dikkat çeken kasaba genellikle “Kitap Kasabası” olarak tanımlanıyor. Çoğunlukla ikinci el kitap satan 40’tan fazla kitapçıya sahip ve her yıl mayıs ayı sonlarında dünyanın dört bir yanından yaklaşık 80.000 yazar, yayıncı ve edebiyat hayranını getiren Hay Literatür Festivali’ne ev sahipliği yapıyor.

Kasaba bugün yaklaşık 1,500 nüfusa sahip. Kitapçı sayısı ise 26. Bu kitapçıların her biri gerilim, müzik, sanat, sinema, şiir ya da çocuk edebiyatı gibi farklı alanlarda uzmanlaşmış durumda ve inanılmaz derecede kendine özgü.

Ancak Wye Nehri kıyısındaki Hay kasabasının hikayesi edebiyat festivali ile başlamış değil.

Her şey 1961 yılında Richard Booth’un Hay’daki ilk ikinci el kitapçısını eski bir yangın istasyonunda açmasıyla başladı. 60’ların sonunda Amerika’ya giden Booth, Amerika’da peş peşe kapanan kütüphanelerden aldığı on binlerce kitabı Hay-on-Wye’a taşıyarak kasabanın merkezinde ilk sahaf dükkanını açtı. Booth, insanların elden çıkarmak istedikleri kitapları toplamaya başladı ve böylece koleksiyonu ve ünü etkileyici bir şekilde arttı. Boş kalan başka binalar kiraladı ve adeta bir kentsel dönüşüm başlattı. başka kitapçıların da takip etmesiyle Hay-on-Wye kısa sürede ikinci el kitap ticareti için önemli bir merkez haline geldi. 1970’lerde Hay artık uluslararası “Kitaplar Kenti” olarak bilinir hale gelmişti.

Burada yeni, ikinci el, tarihi ya da nadir bulunan her türlü kitabı bulmak mümkün. Sokaklarda, yoldan geçenler için açık havada sergilenen kitaplarla dolu raflar ve bu rafların yanı başında ise biraz dinlenmek ve kitap okumak isteyenler için koltuklar bulunuyor.

Hay’daki çok sayıda kitapçı  “Dürüstlük Kitapçıları” olarak adlandırılan “Satıcısız” kitapçı ilkesi ile çalışıyor.

Bu kitapçılar, çoğunlukla kasabanın bir duvarındaki raflardan başka bir şey değil ve genellikle başında bir satıcısı yok.

İnsanlar ilgilendikleri kitapları seçiyor ve “Burada Öde” ya da “Lütfen paranızı bu kutuya atınız” yazan beyaz bir kart arkasındaki küçük kutuya paralarını atıyorlar.

Pek sanatçı için önemli bir inziva yeri Hay-on-Wye kitap kurtları için kelimenin tam anlamıyla bir kitap cenneti. Hay-on-Wye 1988 yılından bu yana, David Simon, Stephen Fry, Salman Rushdie ve Simon Singh gibi yazarların yer aldığı “Hay Edebiyat ve Sanat Festivali” ne ev sahipliği yapıyor.